1.Đến với haikư, Lê Văn Truyền không chỉ là một người làm thơ mà còn là người phải lòng thể thơ ngắn gọn này. Mỗi phiến khúc haikư của ông như một cuộc gặp gỡ, tri âm giữa con người với thiên nhiên, giữa khoảnh khắc hữu hạn với vẻ đẹp vô cùng của tâm hồn. Ông say mê haikư bởi chính sự hàm súc, tinh luyện và khoảng lặng mà thể thơ này mang lại. Chỉ vài ba dòng ngắn ngủi nhưng những phiến khúc haikư đã mở ra cả một không gian suy tưởng, nơi cái Chân hiện tại trong sự chân thật, cái Thiện lan tỏa bằng lòng nhân ái và cái Mỹ thăng hoa từ những điều bình dị nhất của cuộc sống.
2.Đọc haikư của Lê Văn Truyền là bước vào một cuộc đối thoại không lời. Người đọc không chỉ thưởng thức thơ mà còn được tri âm và được tự sự với chính mình. Mỗi phiến khúc haikư như một giọt sương đọng trên cành lá, nhỏ bé mà phản chiếu cả bầu trời từ Á sang Âu rồi đến trời Tây. Haikư của ông rất thanh thoát, nhẹ nhàng, chân thật và dung dị đến lạ thường. Ông khám phá để thấy cái đẹp tiềm ẩn trong tiếng nói riêng của mình, ít lời mà nhiều hàm ý. Tư tưởng mà ông tri âm, tri kỷ để thấy cái Thiện mà con người dù ở phương trời nào cũng cần hướng tới theo thế thái nhân hòa. Ông tự sự để khơi nguồn, tát cạn nỗi lòng trắc ẩn của thế giới haikư, của người làm thơ haikư. Ông đọc không mỏi. Ông chiêm nghiệm để sàng lọc cái phong thái ung dung mà hiền hòa giữa người và cảnh, giữa thiên nhiên khoáng đãng với nỗi lòng trắc ẩn của người viết haikư.
3.Có lẽ vì thế đối với Lê Văn Truyền haikư không chỉ là một thể thơ mà đã trở thành một lối sống, một cách cảm nhận thế giới qua từng tầng nấc của không gian, hình ảnh và nhạc điệu. Đó là hành trình đi tìm và gìn giữ những giá trị bền vững như hồn cố hương, cố quốc, văn hóa, văn minh từ thuở hồng hoang đến thời kỳ Nhật hoàng rồi đến ngày nay lan tỏa mãnh liệt ra khắp thế giới. Sức sống của haikư cũng như sức sống của lịch sử dân tộc Nhật Bản. Đó là hành trình gìn giữ những giá trị bền vững của Chân – Thiện – Mỹ, đến từ cái đẹp của thiên nhiên và con người. Thơ haikư đã chạm đến vẻ đẹp của tâm hồn.
4.Sau hết, haikư qua hơn 400 trang viết trong ấn phẩm “Dưới bóng Anh đào: Tập viết và cảm thụ haikư”, Nhà xuất bản Hội Nhà Văn 2025 với hơn 400 trang gồm 2 phần lớn: Khám phá – Tri âm – Tri kỷ (Phần I), khai thác và cảm nhận Chân – Thiện – Mỹ (Phần II) của Lê Văn Truyền ít lời mà nhiều ý, lặng lẽ đánh thức cái Đẹp trong tâm hồn người đọc. Đó là cái đẹp của Chân để sống đúng, của Thiện để sống nhân ái và của Mỹ để cuộc đời mãi đáng yêu, đáng nhớ.
Trần Anh Thơ
Times City, chiều Chủ nhật
Ngày 5 tháng 7 năm -2026
