Sáng Chủ nhật hôm nay, ngày 10 tháng 5 năm 2026, trên nền tảng Zalo điện thoại tôi bỗng nhận tin buồn từ bạn thơ Nguyễn Thị Lâm: Thầy thuốc ưu tú, BSCKII Nghiêm Xuân Đức, Chủ nhiệm Câu Lạc Bộ Thơ Hải Thượng đã từ giã cõi thơ và cõi trần vào ngày 7/5/2026 sau một cơn bạo bệnh. Tôi thật sự sửng sốt vì mới cách đây 2 tuần (sáng Chủ nhật 26/4) tôi và một số bạn thơ CLB Hải Thượng vừa cùng nhau gặp mặt tại tư gia BS Nghiêm Xuân Đức để thưởng thức “Những vần thơ tâm tình” Tập 139, năm thứ 27.
Biết BS Nghiêm Xuân Đức từ năm 1991 khi tôi được điều động về Bộ Y Tế. Khi đó, BS Nghiêm Xuân Đức là chuyên viên đã công tác nhiều năm ở Vụ Khoa học – Đào tạo (nay là Cục Khoa học – Công nghệ và Đào tạo). Trong 10 năm công tác ở Bộ Y tế, tôi luôn luôn có ấn tượng rất tốt đẹp với một BS giỏi chuyên môn, phong thái điềm đạm, từ tốn, phong cách sư phạm chuẩn mực. BS Nghiêm Xuân Đức là một trong những chuyên gia hàng đầu của ngành Y tế khai sinh ra môn học “Phương pháp sư phạm y học”.
Cùng tuổi Canh Thìn với nhau, năm 2002 tôi được nghỉ chế độ và sau đó Anh cũng nghỉ. Hàng năm chúng tôi chỉ gặp nhau 1 lần khi lãnh đạo đương nhiệm Bộ Y tế gặp mặt cán bộ hưu trí vào dịp Tết Nguyên Đán. Sau đó, từ 2005 tôi lại bận bịu với một vài dự án ở TP Hồ Chí Minh, mãi đến năm 2012 mới quay trở về Hà Nội. Rồi tình cờ biết tôi cũng yêu thích thơ văn, BS Nghiêm Xuân Đức giới thiệu tôi tham gia sinh hoạt với CLB Hải Thượng của những người thầy thuốc yêu thơ ca do BS nhà thơ Đinh Nhật Hạnh sáng lập và làm Chủ nhiệm.
Phụ trách ấn phẩm “Những vần thơ tâm tình” trong suốt 27 năm nay, BS Nghiêm Xuân Đức như một con ong cần mẫn, đều đặn mỗi 2 tháng tổ chức 1 kỳ sinh hoạt và cho ra mắt một tập thơ của các thành viên CLB. Trong cuộc gặp mặt mới cách đây 2 tuần (ngày 26/4/năm 2026), tôi lại được nhận “Những vần thơ tâm tình”, (Tập139 – năm thứ 27). Không có phong cách làm việc khoa học và tình yêu thơ ca nồng nhiệt, tôi tin rằng khó ai có thể duy trì được nhịp độ như vậy liên tục trong suốt 27 năm trời. Đôi khi, do công việc tôi lỡ một số kỳ họp mặt, chậm gửi bài đăng để Anh phải gọi điện thoại nhắc nhở, tôi cũng cảm thấy có lỗi và ân hận.
Sáng chủ nhật cách đây hai tuần, tôi đến tư gia của BS Nghiêm Xuân Đức gặp gỡ các thi hữu. Anh vui vẻ, hồ hởi, thân tình chào đón. Cũng may, tôi còn kịp tặng Anh tập thơ “Dưới bóng Anh đào: Mười hai năm tập viết và cảm thụ Haikư” vừa mới xuất bản tháng 3/2026. Chắc Anh cũng chỉ vừa kịp giở xem lướt qua. Nhưng nay Anh đã đi xa rồi, tôi cũng có chút niềm an ủi là đã được chia sẻ với Anh một số tâm tình thông qua những trang viết.
Anh Nghiêm Xuân Đức ơi! Thế là Anh đã bỏ chúng tôi – những bạn thơ của Anh – ở lại cõi đời này, để phiêu diêu miền Cực Lạc.
Thôi thì, Đời là cõi Vô Thường. Cầu mong Anh vẫn ung dung múa bút giữa trời mây!
Lê Văn Truyền
(Chủ nhiệm CLB Thơ Haiku Việt- Hà Nội)
.
NHỮNG BÀI THƠ CUỐI CÙNG
CỦA BS NGHIÊM XUÂN ĐỨC
Những dòng thơ tâm tình, Tập 139, Năm XXVII
Tháng 4 – Năm 2026
Để tưởng nhớ thi hữu BS Nghiêm Xuân Đức, chúng tôi xin giới thiệu những bài thơ cuối cùng của Anh trong “Những vần thơ tâm tình”, Tập thứ 139, Năm XXVII (tháng 4 năm 2026). Đây có thể coi là những di cảo cuối cùng của Nhà thơ, như một món qùa chia tay Anh gửi lại chúng ta trước về miền Cực lạc
CHUÔNG GIÓ MÙA HÈ
Mùa hè đến sớm
Chuông gió lanh canh
Mưa rào lập Hạ
Tình mẹ ngát xanh
Tiếng chuông lanh lảnh
Gió Nồm căng tròn
Quạt mo mát rượi
Tay mẹ vòng ôm
Con nằm trên võng
Giấc mơ có bay
Bay từ cửa sổ
Bay tới chân mây?
Mơ thơm quả thị
Cô Tấm gửi cho
Thị này để ngửi
Ngan ngát thơm tho
Chuông gió lanh canh
Đến giờ đi học
Con còn ngái ngủ
Với giấc mơ xanh
Nghiêm Xuân Đức
.
CHÙM THƠ HAIKƯ VIỆT
Tác giả tự dịch ra tiếng Anh và tiếng Pháp
.
Bông quỳnh đã héo
Thương mình sớm mai
Ai kẻ đoái hoài?
.
The withered phyllocactus flower
Self pities in the early morning
Who care?
.
La fleur flétrie du phyllocactus
Deplore soi-même ce tôt matin
Persone ne s’intéresse
.
Võng đua kẽo kẹt
Nắng khét trưa hè
Đâu tiếng ve?
.
The hammock squeaks
The scorching sun in summer afternoon
Where is the cicadas song?
.
Le hamac redouble des crissements
Le soleil brule dans le midi de l’été
Òu est le chant des cigales?
.
Thư xưa nhòa mực
Ký ức hiện về
Ngày xa quê
.
Old letter with faded words
The memory returns
The departure day from natal village
.
Vieille lettre avec l’encre fané
Réapparait la mémoire
De jours loins du pays natale
Nghiêm Xuân Đức
