Haiku và câu chuyện của những xúc cảm tinh tế

Ghi từ buổi Workshop Thơ Haiku

Chuỗi chương trình của Taikan Japan

Từ 9h-11h50 ngày 06/05/2022

Workshop Thơ Haiku do Trung tâm giao lưu văn hóa Việt Nam – Nhật Bản tổ chức, với sự góp mặt của các diễn giả đến từ CLB Haiku Hà Nội: PGS.TS Nguyễn Thị Mai Liên, Haijin Đinh Nhật Hạnh (chủ nhiệm câu lạc bộ Haiku Hà Nội), TS Đinh Trần Phương. Link đăng kí sự kiện buổi workshop mở từ một tuần trước đó (29/05/2022), đến hôm nay, buổi workshop đã diễn ra trong sự chờ đợi và háo hức của nhiều người yêu thơ Nhật Bản. Trong suốt thời lượng của chương trình, người tham gia đã được lắng nghe những chia sẻ, kiến thức và hiểu biết phong phú, hữu ích đến từ các diễn giả, cũng đồng thời là người sáng tác, nghiên cứu, giảng dạy thơ Haiku lâu năm tại Việt Nam.

Tiền thân của haiku là thể thơ đoản ca (tanka) – thể thơ chiếm ưu thế trong Vạn diệp tập (hợp tuyển thơ ca vĩ đại đầu tiên của đảo quốc hoa anh đào). Từ Basho trở đi, Haiku trở nên thể thơ độc đáo nhất của Nhật Bản. Thơ Haiku được ví như một cô gái rất ít đeo đồ trang sức, nhưng vẻ đẹp toát ra từ tâm hồn, chiều sâu nội tâm lại rất quyến rũ và đặc biệt hấp dẫn. Trong bài nói chuyện của PGS.TS Nguyễn Thị Mai Liên, chúng ta thấy được những kiến thức cơ bản về hành trình phát triển của thơ Haiku từ cổ điển đến hiện đại, những đặc điểm nội dung, đặc trưng nghệ thuật của thể thơ ngắn nhất thế giới này. Haiku mang đến cho độc giả tinh thần Thiền tông: “thực tại là tài sản quý giá nhất của chúng ta”, quan niệm về sự tương giao hòa hợp, vạn vật bình đẳng; quan niệm vô ngã – vô thường của sự sống. Đó là những triết lí giản dị, gần gũi nhưng vô cùng sâu sắc và thấm thía. Kiến thức của PGS.TS Mai Liên chia sẻ được coi như chìa khóa, đặc biệt hữu ích với các GV giảng dạy Ngữ văn tại trường THPT trong bối cảnh hiện tại, khi mà thơ haiku chính thức trở thành bài học quan trọng trong SGK Ngữ văn 10 tập 1 (chủ đề thứ 2- bộ sách Kết nối tri thức) chứ không còn là bài có thể đọc thêm như trong bộ SGK cũ. Người nghe cũng hiểu biết thêm rất nhiều từ giới thiệu của chủ nhiệm CLB Haiku Việt Hà Nội – ông Đinh Nhật Hạnh về: quy mô, hoạt động của câu lạc bộ thơ Haiku trên toàn quốc, về hình thức và yêu cầu khi tham gia hoạt động cùng CLB thơ. Là một tiến sĩ Vật Lí nhưng anh Đinh Trần Phương mang đến cho người nghe những trải nghiệm cảm xúc của người trực tiếp sáng tác và nuôi dưỡng tình yêu với haiku từ rất lâu. Qua đó, người yêu thích thơ haiku cũng có thể tập sáng tác và cảm nhận sự hấp dẫn của haiku từ xúc cảm, đời sống của chính mình. Phần cuối chương trình là phần tương tác giữa diễn giả và những người tham gia buổi zoom. Những khúc haiku chủ đề mùa hè, chủ đề tự do được sáng tác ngay trong buổi workshop đã mang lại bất ngờ, thú vị cho cả ban tổ chức và những người cùng tham gia. Phần tương tác khá sôi nổi, chân thành, mở ra một không gian đồng sáng tạo, một đời sống mới cho những tác phẩm nhỏ. Dẫu là sáng tác trong khoảng thời gian ngắn ngủi, nhưng đều chân thành và ít nhiều mang tinh thần haiku hiện đại. Khép lại buổi workshop là rất nhiều niềm vui và lời cảm ơn dành cho diễn giả, ban tổ chức chương trình và đặc biệt là những người tham gia, cũng không tránh khỏi một chút tiếc nuối khi thời lượng chương trình có hạn, chưa đủ để chia sẻ hết những tâm tư, mong muốn của tất cả.

“Haiku trao tặng cho ta một niềm vui lặng lẽ, như một làn hương nhẹ bay đi” (Nhật Chiêu). Những cảm nhận về haiku khiến con người trở nên tinh tế hơn, trong từng khoảnh khắc quý giá của cuộc sống. Và tinh tế chính là nguồn gốc của những mối quan hệ tốt đẹp, bền vững. Hi vọng rằng, từ sự kiện văn hóa rất ý nghĩa này, tình yêu đối với thể thơ đặc biệt – một nét văn hóa rất đẹp của Nhật Bản sẽ được lan tỏa nhiều hơn nữa.

PSG.TS Mai Liên và Chủ nhiệm CLB Haiku Hà Nội chia sẻ về thơ

     Phần trải nghiệm: Sáng tác thơ Haiku theo chủ đề mùa hè

                  Phần giao lưu của diễn giả và người tham gia

Bài viết khác

Tác giả: Haiku Việt