Mùa xuân- 115 bài Haiku cổ điển Nhật Bản

alt

01-Mùa xuân này trong lều tôi

-không có gì

-không thiếu gì

YamaguchiSodo (1642-1716)


02-Xuân vừa sang-

43 *tuổi tôi vẫn ngồi đó

trước bát cơm không

Kobayashi Issa (1763-1827)

*Ngày xưa,ở Nhật Bản tuổi 40 là năm hạn lớn,

Vì số 4 và chữ Tử là đồng âm.Người ta rất kiêng.


03- Tôi rửa chân

Chậu nước tràn

như mùa xuân

Buson (1716-1783)


04- Xuân đầu tiên

mưa đang giọt giọt

trên cành cây trụi

Takahama Kyoshi (1874-1959)


05-Mấy viên thuốc tễ

trên giường bệnh tôi

Xuân hồi sinh

Masaoka Shiki (1867-1902)


06-Cô đơn

Xuân lạnh

chẳng gì hơn

Uemura Sengyo (1921-1996)


07-Sớm xuân

chiếc bóng tôi

cũng đầy sinh lực

Shiki


08-Sáng nay

mặt trời vọt lên

từ đầu con cá trích

Buson

Minh họa bài thơ này,nhà thơ- họa sĩ vẽ con cá trích đầu hướng lên trên

Ông hướng về nguồn cội chữ Nhật bản mà mẫu tự đều tượng hình.


09-Ngày xuân

chỉ một vũng nước

lưu bóng chiều tà

ISSA


10- Nắng xuân

mùi hương tóc ấy

trong thang máy này

Imazumi Ugai (1883-1959)


11- Trên bãi cát

theo từng dấu chân đi

mùa xuân trải dài

Shiki


12-Một mình *

tôi chuốt vần thơ

trong ánh ngày nấn ná

Takayama KYOSHI (1874-1959)

Bài thơ gây xúc động,ám chỉ 2 nhà thơ:SHIKI (thầy cũ) và bạn K.HAKIGOTO

mà ông rất gắn bó vừa rất mâu thuẫn-đều đã mất.Chỉ còn lại một mình.


13- Không có cầu –

Ngày nằm dài

trên làn nước xuân

BUSON


14-Suốt dọc sông

chẳng có một cây cầu

hôm nay dài vô tận

SHIKI


15-Người ta già đi

dẫu ngày dài

nguồn nước mắt

ISSA*

Ông là nhà thơ có số phận bi thảm nhất mà chúng tôi sẽ giới thiệu chuyên đề.


16-Thuyền và bờ

đáp ứng nhau

trong ngày dài

SHIKI


17-Trên mặt sông

từng làn sóng lụa

-Mưa xuân

RYOKAN (1758-1831)


18-Mưa xuân

Ao và sông

tiếp nối nhau

SHIKI


19-Trên vai

tượng Đại Phật

tuyết tan

SHIKI


20-Chân núi

dưới mặt trời độ lượng

–Một giãy mồ

Taneda SANTOKA (1882-1940)


21-Giẫm lên cây xanh-

Tôi giẫm

một giải mây

Kawabata BOSHA(1900-1941)


22- Huýt sáo liên hồi

-Sáng nay

Trong rừng cây lên xanh

Ozaki HOSAI (1835-1925)


23-Sợi giây diều

giữa trời mất hút

rõ lằn trên tay

Yamaguchi SEISHI (1901-1994)


24-Thủy triều xuân

Thân tôi

vang vang tiếng còi tàu

Yamaguchi SEISHI


25-Tiếng kéo-

người bán hoa

thức tôi dậy muộn

Ozaki HOSAI (1885-1925)


26-Lại rơi xuống đất

cánh diều giấy

lạc linh hồn

Kobota RUHONTA (1881-1925)


27-Họ cày ruộng

ngay cả giải mây im lìm

cũng đã bay đi

BUSON


28-Với giọng hót màu vàng*

Họa mi

gọi mẹ cha

ISSA

*Màu vàng chỉ tâm trạng gắt gỏng,giận dõi


29-Ngày dài lê thê

lại sao quá ngắn

với tiếng hót sơn ca

BASHO


29-Một bóng sơn ca vút lên

-Tôi thở sương mù

vút lên tầng mây

SHIKI


30-Tôi hắt xì hơi

và không thấy nữa!

Sơn ca bay rồi

Yoko YAYU (1702-1783)


31-Trong đồng cải dầu

lũ sẻ giả vờ

như đang ngắm hoa

BASHO


32-Từng đàn ngỗng trời

Cánh đồng trước cửa

dường như xa xôi

BUSON


33-Cánh đồng mênh mông

chỉ một tiếng chim trĩ *

ngập tràn

SHIKI

*Chim trĩ ở Nhật Bản là biểu tượng của tình mẫu tử.

Chúng nổi tiếng là dũng cảm ,gan góc bảo vệ con mình.


34- Chiều xuân

Nến nối nến

ngọn lửa chuyền

BUSON


35-Xuân dịu êm

Nơi tận cùng

màu trời

Iida DAKOTSU (1885-1962)


36- Trên các ngọn núi tháng Tư

bao nhiêu hài cốt chôn vùi

Hư danh

Takahama KYOSHI


37-Mùa xuân đang qua,

chầm chậm, ngại ngần

giữa những cây Anh đào nở muộn

BUSON


38-Ngày xuân trôi nhanh

trên chiếc hòm

đựng hài cốt**

Seifu NI (1732-1814)

** Tác giả mất đứa con trai yêu quý Kanshi.Từ đó ,đau khổ quật ngã bà

suốt đời.Và nỗi đau xé ruột khi nhìn chiếc hòm đựng hài cốt con mình.


40- Mùa xuân đang qua

Chim chóc kêu than

mắt cá đẫm lệ

BASHO


41-Tiếng rái cá

dâng trăng chiều hôm

Yoshido TOYO (1892-1956)


42- Tuổi trăng ?

Theo tôi là 13*

-Xuýt xoát,thế thôi!

ISSA

*Ở Nhật Bản ngày xưa ,người ta thích ngắm trăng-không phải đợi

đúng đêm Rằm mà thường chọn đêm 12,13 trăng chưa tròn hẳn.


43-Ánh trăng mờ ảo

con ếch làm đục

cả nước và trời

BUSON


44- Phía hạ lưu -

Tiếng vó chài ai tung

dưới trăng mờ ảo

Tan TAIJI (1709-1771)


45- Dưới trăng mơ màng

Bóng hoa

Bóng đàn bà

Natsume SOSEKI (1865- 1915)


46- Những ngày mù sương

các Nữ thần Sông

thấy chăng trống trải ?

ISSA


47- Trên bãi cỏ xanh

buồn rơi trở lại

Nắng mùa lên hanh

Natsume SOSEKI (1865-1915)


48- Trong sương xuân

cánh bay trắng

một côn trùng không tên

BUSON


49- Trong hơi nóng hun hút

vài lỗ để lại

do gậy chống lên chùa

ISSA


50- Gió êm ru

trong màu xanh nghìn quả đồi

một ngôi chùa lẻ loi

SHIKI


51- Mưa xuân

Trước cổng

lạch bạch một con vịt

ISSA


52-Nắng chiều xuân

Lướt qua trên đuôi

một con chim trĩ

BUSON


53- Trên hình thánh thiện

con én

thả một hòn phân

BUSON


54- Từ cánh mũi tượng Đại Phật

Vụt bay ra

con én

ISSA


55- Chiều, chim én bay-

Lại ngày mai nữa

biết làm gì đây !

ISSA


56- Tim tôi thình thịch-

Như một đợt sóng

đàn chim én bay

Yotsuya RYO (1958- )


57- Say tình

chú mèo để quên hột cơm

dính trên ria mép

Tan TAIJI (1709-1771)


58-Hoảng loạn-

Cầu thang đổ sụp

tình yêu lũ mèo

SHIKI


59- Dưới bóng núi

đàn cá vẩy màu gió

bơi ngược về sông băng

Hara UTAKA (1931- )


60-Hàng đàn cá trắng con

loang loáng

như màu nước

Konishi RAISAN (1653-1716)


61- Bay rướn lên cao

một con bướm đại

vẫy cánh gật gù

Nagata KOI (?)


62-Vô tư

ngắm cảnh núi non

Chú ếch

BASHO


63 – Ao xưa

con ếch nhảy vào

tiếng nước

BASHO


64-Vì đỉnh Fuji

ếch nhái kêu vang

đít xếp thẳng hàng

ISSA


65-Ngắm nghía tôi-

phụng phịu

chú ếch

ISSA


66-Quanh lều tôi-

Lũ ếch lải nhải

Mày già!Mày già!”

ISSA


67-Mặt trời lặn

con ếch

cũng ràn rụa khóc

ISSA


68- Bướm lượn

trong một thế giới

vô vọng

ISSA


69-Cả ngày không nói -

Tôi đã chỉ vào

một con bướm bay

Ozaki HOSAI (1885-1926)


70- Hút nhụy hoa lan

con bươm bướm ấy

xức thơm cánh mình

BASHO


71-Trên vòng hoa

đặt trên quan tài

một con bướm đậu

Naito MEISETSU (1847-1926)


72-Này!Bướm đang đập cánh

Ta cũng như cậu

–Chỉ là bụi thôi

ISSA


73-Phủ đầy bươm bướm

cây khô

nở hoa

ISSA


74- Xa,rất xa

cố hương

cây cối đâm chồi

ISSA


75-Ngay cổng vườn nhà

trắng toát

một bông hoa trà

Taneda SANTOKA (1882-1940)


76-Chỉ một tiếng động

dưới trăng

hoa Bạch trà đã rụng

Takakuwa RANKO (1726-1798)


77-Một tiếng động

-Có người đào huyệt

sau khóm hoa trà

Kakimoto TAE (1928- )


78-Bí mật !

Hoa trà đoán

sự xuất hiện của cây mận

Hayashibara RAISEI(1887-1975)


79-Trên mũ cói tôi

–Bộp !

Rụng một bông hoa Trà

SANTOKA


80-Rụng -

Một bông hoa trà

thẳm sâu giếng cũ

BUSON


81- Lẫn trên bãi cỏ non

Cây liễu

quên mất rễ mình

BUSON


82-Trên đỉnh vách đá

Liễu đã lên xanh

đang vẽ lông mày

Arakida MORITAKE (1473-1549)


83-Lối mòn vách núi-

Mặt trời lên

trong mùi hương hoa mận

BASHO


84-Rắc cá trích

lẫn cánh hoa mận

lên mộ mèo tôi

ISSA


85-Nắng

ấm dần

trên từng bông hoa mận

Ransetsu (1654-1707)


86-Trên cây mận trắng hoa

Đêm từ nay

chuyển thành bình minh

BUSON


87-Khi mận nở hoa

Các nàng du nữ

đua sắm thắt lưng

BUSON


88-Ôi mưa xà cừ!

trên các bàn ăn

đầy hoa mận rụng

BUSON


89-Như than rực hồng

trên bãi phân kia

màu hoa mận đỏ

BUSON


90- Thần Chết đến kìa!

Người ta khanh khách

cười trong rặng mận

Nagato KOI (1900-1997)


91-Đến mùa sương giá của hoa

Con dao

quện mỡ

Kinoshita YUGI (1914-1965)


92-Nhìn về chân mây

hếch mũi lên trời

những nàng hoa xuân

ONITSURA (1661-1738)


93-Thế giới

đã biến thành

một cây anh đào nở hoa

RYOKAN


94- Dưới rặng anh đào

Nhân loại

chẳng còn ai xa lạ

BASHO


95-Dưới hoa-

Thế gian bồng bềnh

bát cơm gạo lứt với bình sakê

BASHO


96- Tiếng chuông vừa tắt

vọng lại ngàn hoa

dâng hương chiều sa

BASHO


97- Há hốc mồm

Em bé nhìn hoa rụng

–Đức Phật đấy!

Otanu KUBUTSU (1875-1993)


98- Hoa rụng như mưa*

Sao ta muốn uống

nước sương mù xa xôi

ISSA

*Ở Nhật chỉ nói Hoa là người ta đã nghĩ ngay đó là hoa Anh đào


99-Lấp vùi

trong giấc mộng hoa

Sao mình muốn chết ,chết ngay bây giờ !

Ochi ETSUJIN (1656-1736)


100- Rồi ai cũng thế -

Nên tập ra đi

chết dưới bóng ngàn hoa

ISSA


101-Tất tật chúng ta

trên vòm địa ngục -

Đang thưởng thức hoa

ISSA


105-Cả một thế gian

đau khổ

dưới tấm áo choàng hoa

ISSA


106-“Sửa soạn đi thôi!

Sửa soạn lìa đời

Rì rào hoa anh đào

ISSA


107- Những bộ xương

bọc lụa là-

Chúng ta đang ngắm hoa

Onitsura UESHIMA (1661-1738)


108- Dưới đất trên trời

Anh đào nở rộ

Còn tôi! Đang ho

Nomiyama ASUKA(1917-1970)


109-Trên núi

trăng chiếu sáng ngời

cho cả tên trộm hoa

ISSA


110-Anh đào tàn rụng

thấp thoáng giữa lá cành

một ngôi đền cổ

BUSON


111-Ngón tay đứt

của người thợ nề

đỏ màu hoa Lệ quyên

BUSON


112-Họ đang gom

hài cốt-

Hoa viôlét xót thương

BUSON


113- Lễ hội mùa xuân

Từ đáy nước

cỏ dại gọi tên tôi

Fuyuno NIJI (1943-2002)


114-Mùa xuân đi qua

nước sông níu lại

trên nhành liễu buông

BUSON


115-Mưa xuân

sát bên nhau trong xe

Ôi tiếng em thầm thì ,lịm ngọt

BUSON (1716-1784)

...

THAM KHẢO TỦ SÁCH DỊCH HAIKU THẾ GIỚI

Anthologie du Poème court japonais

Corinne Atlan&Zéno Bianu-Gallimard 2002

Dịch: Đinh Nhật Hạnh & Đinh Trần Phương

Ngõ bằng lăng

Hà Nội


Video Tổng Hợp

Mời Quảng Cáo

Lượng truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay529
mod_vvisit_counterHôm qua813
mod_vvisit_counterTất cả274517
Hiện có 60 khách Trực tuyến