Một số thơ haiku của 10 môn đệ xuất sắc của cụ Matsuo Basho

alt

Thuở bình sinh, Cụ Tổ Haiku Nhật Bản- Matsuo Basho có rất nhiều môn đệ, môn sinh. Trong số nổi tiếng nhất thời ấy có 10 vị được tôn vinh là xuất sắc nhất. Nhân dịp kỷ niệm lần thứ 373 năm ngày sinh của Người, xin giới thiệu một số tác phẩm của họ sưu tầm qua các ấn phẩm Haiku đã dịch ra tiếng Pháp, tiếng Anh. Mời bạn đọc tham gia bổ sung vào danh mục còn nhiều thiếu sót này để cùng thưởng thức thi vị Haiku từ mấy trăm năm trước.

1- Sugiyama SAMPU (1647-1732)

Điềm gở rồi đây

răng mình lung lay

trước gió thu này

*

Mưa chi tàn tệ

trên hoa cẩm chướng

cơn giông mùa hè

*

Tôi đặt bàn tay

lên bông râm bụt

không hái, rồi đi

*

Bầy con đang đợi

hỡi chú sơn ca

mất hút trời xa


2-Mukai KYORAI (1651-1704)

Tiếng hót sơn ca

cùng gù chim gáy

giao thoa trên trời

*

Này chú hải sâm

sao chẳng có đầu

lại thiếu cả đuôi ?

*

Trận cuồng phong không muốn

mưa buốt mùa đông

chạm vào mặt đất

*

“Vâng,vâng –tôi đây!

họ vẫn đập cửa

băng tuyết phủ dầy

*

Trông kìa bận rộn

những chiếc buồm căng

trời mưa trên biển

*

Người đang rẫy cỏ

trên đồng mênh mông

như hình đứng yên

*

Lũ dưa nóng quá

buộc phải lăn ra

khỏi um tùm lá.


3- BONCHO (1651-1714)

Đêm trên thành phố

đầy mùi phố phường

trăng mùa hạ lên

*

Bụi rậm

chặt chất làm củi

bỗng đâm chồi non

*

Trên đền thờ Zen

lá thông rụng đầy

tháng chư thần đi vắng

*

Đồng hành với gió

vầng trăng cô đơn

lăn trên vòm trời.


4- Hattori RANSETSU (1654-1707)

Gương suối

phản chiếu hoa hồng vàng

nguồn nước rực lên theo.

*

Với từng bông hoa mận

nắng sớm

ấm dần lên

*

Nghi ngút bàn thờ

chảy dòng nước mắt

và những giọt sương

*

Đêm khuya thăm thẳm

sông Ngân

chuyển dòng

*

Thu nhận ánh hoa hồng vàng

mùa Xuân

rực vàng

*

Nào cúc trắng, nào cúc vàng

sao không

còn tên khác

*

Không cười

không khóc

đóa râm bụt này!


5-Naito JOSO (1661-1704)

Lá vàng

ngậm đầy nước

đọng trên đá lô nhô

*

Giữa bao la hoa

con chim gõ kiến

chỉ tìm cây khô

*

Mua đá ,băng giá

không ngừng, không đáy

nỗi cô đơn này

*

Lạnh hơn băng tuyết

vầng trăng mùa đông

soi mái đầu bạc

*

Không sao ngấm nước-

chú ếch

bập bềnh

*

Nửa đêm thức giấc

tiếng tôi ho

lẫn tiếng côn trùng

*

Mưa đá tơi bời

không cùng, không tận

nỗi lòng quạnh hiu

*

Trên biển khơi xa

Này đi đâu đấy

hỡi gió mù xanh?


6- Takarai KIKAKU (1661-1707)

Đêm tháng năm

thỉnh thoảng lại nghe

lũy tre đánh rắm

*

Kẻ hành khất

mặc cả đất trời

áo quần mùa hạ

*

-Bọ chét đốt à !

Có hẳn thế không

giấc mơ đao kiếm?

*

Đêm đông vô cớ

tôi đang nghe lỏm

chuyện bên láng giềng

*

Cứ nghĩ trên mũ

chính tuyết của mình

hình như nhẹ nhõm

*

Nghe tiếng trĩ kêu

mất ngủ kêu hoài

vầng trăng ớn lạnh

*

Dưới ánh trăng mờ

hoa diên vĩ

ngủ

*

Có con dế cái

chồng bị mèo xơi

tụng bài ai điếu

*

Mùa đông

bầy quạ

đậu ngay trên bù nhìn

*

Có tiếng chim gù

ngay trong rổ nhỏ

lẫn dăm quả cà

*

Gió lặng

nước mưa rỏ giọt rừng cây

tiếng chim gù

*

Cây liễu

ngắm hình ảnh ngược

của một chú cò

*

Enjo sao rồi ?

Nàng đã qua đời

giờ nàng như biển hạ

*

Con dơi bay bay

chuyền cành rặng liễu

trong ráng đỏ chiều

*

Chớp lóe

hôm qua đằng đông

hôm nay đằng tây

*

Cây mận nở hoa

Tỏa sáng vườn

chờ ông chủ

*

Chú khỉ giọng khàn

nhe răng

trăng lên thượng đỉnh

*

Ngày Hội Hoa

theo mẹ dắt

em bé lòa

*

Ném đá tôi đi !

tôi vừa mới hái

một nhánh anh đào

*

Mưa giông mùa hạ

thiếu phụ cô đơn

mơ màng song cửa


7- Morikawa KYORUKU (1665-1715)

Hè về

họ phơi trên sào

áo quần người quá cố

*

Bên ngọn nến

bông mẫu đơn

lặng lẽ

*

Giữa nồi

khoai luộc

trăng soi

*

Tôi tụng kinh Phật

hoa phấn

nở bùng

*

Bếp lửa đang tàn

đêm thẳm sâu

có người gõ cửa

*

Vật đầu tiên

gió thổi bạt

là con bù nhìn

*

Trên lan can

thấp thoáng

bóng hoa cúc

*

Tiếng gì

trên bồng bềnh mây trắng

Sơn ca.


8-Tachibana HOKUSHI(1665-1725)

Treo trăng lên cây thông

rồi ta hái xuống

ngắm nghía thỏa lòng

*

Hoa mẫu đơn úa tàn

chúng tôi ra đi

lòng không luyến tiếc

*

Đứng thẳng

trút linh hồn

một bù nhìn rơm

*

Ì oàm ì oạp -

như xô đẩy nhau

kêu vang lũ ếch

*

Chuông chùa rè rè -

nghe chừng cũng nóng

trăng hè đêm nay,


9- Sakai YUME (1662-1713)

Mênh mông,mênh mông

chỉ một tiếng trĩ

tràn vang cánh đồng.


10-Ochi ETSUJIN (1656-1713)

Năm cũ qua

giấu cha

mái đầu bạc.

*

Đắm mình trong giấc mơ hoa

ước gì kết liễu

đời ta bây giờ

*

Hoa anh túc

rụng

êm đềm.

...

Ngõ bằng lăng- Tiết Sương giáng 2017

Bài và ảnh: ĐINH NHẬT HẠNH

*****

Tài liệu tham khảo:

Haiku-Anthologie/Roger Mounier -1999-Paris

Haiku –Anthologie du Poème court japonais / Corinne Atlan&Zéno Bianu 2002

Haiku mind /Patricia Donegan-Boston & London 2008

Zen Poèmes / Manu Bazano 2003.

Video Tổng Hợp

Mời Quảng Cáo

Lượng truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay531
mod_vvisit_counterHôm qua813
mod_vvisit_counterTất cả274519
Hiện có 59 khách Trực tuyến