Buson- Mùa Hạ (Haiku cổ điển Nhật Bản)

alt

Lời giới thiệu

Như chúng tôi đã có lần thưa,năm nay Haikư Việt sẽ tập trung giới thiệu thân thế và sự nghiệp của 2 Đại thụ Haikư cổ điển Nhật bản Matsuo Basho và Buson.Đầu năm 2018 Website haikuviet đã trân trọng giới thiệu thi phẩm Mùa Xuân gồm hàng trăm bài của hai vị .Tuần tự theo mùa ,lần này xin đăng 92 khúc tiếp tục mạch thơ Mùa Hạ trong số này của Đại sư Haikư kiêm Đại họa sư BUSON (1716-1784)-người đặc biệt có 2 họ và 25 bút danh , có đời tư ổn định hạnh phúc nhất trong 4 Đại thụ của nền Haikư cổ điển.Mạch thơ ông thư thái,uyển chuyển ,nhẹ nhàng thủ thỉ ,đầy lạc quan thi vị ,có thơ trong họa ,có họa trong thơ …

Hà Nội 23/5/2018

Đinh Nhật Hạnh

alt

BUSON TANAGUCHI- YOSA (1716-1783)

MÙA HẠ

01-Mát mẻ -

Chảy qua kinh đô từ phía Bắc

một dòng sông


02-Chỉ sau một đêm ngắn ngủi

Nước dâng 2 tấc

trên dòng sông Ôi


03-Trận mưa xuân sớm

tạo dòng sông không tên

dữ dằn


04-Đêm ngắn

tối tăm

Dòng sông Ôi trôi


05-Gió chiều hôm

dưới chân cò

bập bềnh sóng nước


06-Sau một đêm ngắn

tối mò

Hồ Niô biến mất


07-Lội sông mùa hạ

tuyệt vời thay

-Dép rơm xách tay


08-Chảy trên thế gian

liệu đà hóa đục -

Hỡi làn suối trong?


09-Cần chi hoa lá

–Chỉ cần câycối ẩn mình

chim tu hú ước


09-Con tu hú nhỏ

bám chặt quan tài

giữa bao lớp mây


10-Con tu hú non

bay chéo

qua Đền Heian


11-Có con tu hú non

mơ thăm kinh đô-

Mong ước hão huyền


12-Tiếng chim tu hú

chẳng dở ,chẳng hay

Thật vậy!


13-Cơn giông chiều tối

bám chắc ngọn cỏ

bầy sẻ trong làng


14-Dãy núi mùa hè

bao quanh Kyôtô

cánh cò liệng trắng


15-Hoa đỏ tưng bừng-

Hôm nay lặng tiếng

em bé ốm rồi


16-Sét đánh

ngôi nhà tranh bốc cháy

Hoa dưa nở vàng


17-Cơn mưa tháng 5

Hướng ra sông rộng

có hai mái nhà


18-Lấp sau rặng cây

một lá cờ hiệu

treo trước nhà quan


19-Hương muỗi đốt rồi-

Quán trọ thoải mái

ngọn cỏ trăng vờn


20-Cây anh đào trĩu quả

chẳng nhà sư nào dưới gốc

cho quả chín rụng vào


21-Mơ quả còn xanh

qua làn mưa bụi -

Khói bếp cơm chiều


22-Trong chậu nước

chen chúc nhau

nào dưa chuột,nào cà dái dê


23-Chiếc cáng bệnh nhân

đi dọc theo

những chùm mây


24-Trái tim khổ đau

ta leo lên đồi

Tầm xuân nở rộ


25-Có một bà góa

vẻ mặt u sầu

tay phe phẩy quạt


26-Tôi nhìn sướng mắt

chiếc quạt người yêu

màu trắng tinh khôi


27-Ngắt bông mẫu đơn

Lòng tôi xa xót

chiều nay


28-Ngày lễ Thay Áo mùa hè*

Lòng tôi

làn sương phù du bao phủ

*Ở Nhật đầu mùa hè có ngày lễ thay trang phục nhẹ

thay áo quần dầy cộp mùa đông -xuân giá rét.


29-Vụ mùa lúa mạch

bộ mặt cô đơn

một bà điên dại


30-Vồ con đom đóm trong tay

lòng tôi

bỗng tối sầm


31-Cuộc tình tạm bợ

vừa mới đêm nay-

Mùa hè thay áo


32-Sau vài nháy mắt

một giấc ngủ trưa

và chiếc quạt tay


33-“ Này bông sen trắng , ta sẽ hái đây!”

Sư ông băn khoăn

Nhìn kìa,điệu bộ !


34-Kìa ! Mẩu thuốc lá

cháy trên lá sen -

Bông sen chứng kiến


35-Đêm ngắn-

một bông trà rụng

vào giếng cạn khô


36-Cánh hoa mẫu đơn*

một số rơi rụng

xếp chồng lên nhau

*Mẫu đơn NB nhiều màu rất đẹp và thơm ,dòng phù dung rất được

quý chuộng.Rất khác với mẫu đơn (bông trang) quê mình.


37-Lặng thinh, cô quạnh

vắng khách tham quan

Hoa mẫu đơn một mình


38-Sau khi tàn rụng

vẫn giữ dáng hình

một bông mẫu đơn


39-Hoa dành dành

chỉ nở

nơi cớm nắng


40-Lánh mặt mọi người

có con đom đóm

nấp dưới lá sồi


41-Đêm ngắn

các vũng nước còn lưu lại

mảnh trăng


42-Vuột qua khỏi lưới chài

vuột cả luôn giây chão-

Đáy nước một vầng trăng


43-Phải vì giữ rịt bóng đêm

nên đêm chóng sáng

Hỡi hòn Nam sơn?


44-Hôm nay,bằng mọi cách

dẫu cô dâu vắng nhà

Ta vẫn đi cấy lúa!


45-Một sư ông khó tính

giẫm lên gạo vãi rơi

vừa đi khuyến cúng về


46-Mắt trợn ngược

một sư ông đi qua

Chim cồng cộc đang bắt cá dưới sông


47-Cạnh miếu bên đường

một người quá cố -

Lúa mạch đang mùa


48-Tiết trời mát mẻ

từ

tiếng chuông vang


49-Đánh cá bằng chim cồng cộc

xem xong tôi về nhà

Tượng Phật trong quán trọ


50-Không mua hàng lụa

cà nhà nghiêm trang –

Lễ thay áo mùa Hè


51-Để lại xâu cá bột

trước cổng nhà tôi ban đêm

không vào chỉ ghé qua


52-Dẫu cho ruồng rẫy, chia lìa

Vợ chồng dành dụm

cho Lễ hội Thay áo mùa hè hàng năm


53- Năm ngoái cụ cao niên nhất

kể lại Lễ Thay áo mùa Hè

ngày xưa


54-Trên bãi cỏ

sau lễ hội ,trời mưa

Ngựa xe nườm nượp


55-Cuốc bộ, rồi cuốc bộ

còn phải đi thật xa

qua bao cánh đồng khô mùa hạ


56-Một ngày dài

trong làng không có cáng*

Bụi mùa gặt lúa mạch bay

*Ngày xưa, phương tiện đi lại trên bộ ngoài đôi chân ra

chỉ có ngựa , xe ngựa hay cáng và kiệu.


57-Đi qua miền hoang vu

Mây bay

sà xuống lộ


58-Lễ Thay Áo mùa hè

Du khách qua đồng xanh

–Những chấm trắng li ti


59-Kinh chưa!

Cây lá lặng như tờ

Cánh rừng xanh mùa hạ


60-Ánh đèn qua cửa sổ

những cành lá non tơ

đang vươn lên tít ngọn


61-Một cây tre nổ *

phía ngoài dậu thưa

rào che vườn quýt

*Vào mùa hè nắng nhất ,tre nứa không chịu nổi độ nóng, thỉnh thoảng nổ dòn như pháo.


62-Lá sen chứa đựng

gương trời

nước mưa


63-Nơi đây

giờ vàng hoa cải

Xưa -tốt đồng lúa xanh


64-Lá xanh

Nước bạc

bông lúa mạch chuyển màu vàng


65-Đêm hè ngắn ngủi

những mầm sậy đáy nước

tua tủa trồi lên


66-Tiếng đục đá

được tắm mát

trong dòng suối trong


67-Dòng nước trong veo

hai người hì hục tát

Khuấy đục mất rồi


68-Khi xa khi gần -

Âm vang dòng thác

lá rừng xanh non


69-Giẫm lên bóng mình

ngay trong vũng nước

Mát lạnh ,tỉnh người


70-Một ngày mưa

bóng đêm ập xuống

Đồng bông nở hoa


71- Ban mai quang mây

giọt giọt mưa rơi

trên cây ớt đỏ


72-Ao sen-

Gió từ đồng lúa

lật ngửa lá sen tơ


73-Ngọn nồm nam

trên biển lúa mơn man

không tiếng động, tìm đến chỗ tôi nằm


74- Chuông khua

ồn ã-

Phũ phàng đời hoa


75-Vắng bóng quạ bay

nguồn nước cũng xa

Tiếng ve ra rả


76-Ngôi đền đỉnh núi

vững vàng, đáng tin

Lá non mơn mởn


77-Rón rén, ngập ngừng-

Bước giày không tiếng

thảm rêu đơm hoa


78-Giải phướn hình cá chép

trên lâu đài Hỉkônô

Một làn mây đậu


79-Bìm bìm

nở hoa

ngay trước mõm con bò còm cõi


80-Từ KYÔTÔ

hoa diên vĩ nở

một màu thanh thiên


81-Bình hoa cũ-

Ngát hương xưa

ta hầu đã quên rồi


82-Đêm vắn

Sương lấm tấm

đọng lưng sâu


83-Thả đàn đom đóm

vào mùng

Ôi! hoành tráng chưa !


84-Đụng bếp lò dưới dậu

Chú cóc

lảng ra xa


85-Kiến rừng

bò rõ nét

trên bông bạch mẫu đơn


86-Con dơi

tìm chỗ ẩn

trong chiếc dù rách bươm


87-Cành hoa khô thơm

buồng tắm che màn

nàng mặc gió mơn man


88- Cô gái vừa ly hôn

giẫm chân trên ruộng bùn

cấy lúa


89-Nhìn quả mơ xanh

người đẹp

chau mày


90-Sáng suốt thay

quán trà mở nơi này

cánh rừng mùa hạ


91- Tiết trời mát mẻ

từ

tiếng chuông ngân


92-Nhận lời tỷ thí

hai nhà sư giang hồ quần thảo

trên cánh đồng khô

***

THAM KHẢO

The heart of Buson-Takofumi Saito –W.R.Nelson

TỦ SÁCH DỊCH HAIKƯ NHẬT BẢN & THẾ GIỚI

Đinh Nhật Hạnh – Đinh Trần Phương

Video Tổng Hợp

Mời Quảng Cáo

Lượng truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay15
mod_vvisit_counterHôm qua546
mod_vvisit_counterTất cả189559
Hiện có 30 khách Trực tuyến