Sưu tầm cùng bạn: Thơ Haiku của Matsuo Basho

alt

MATSUO BASHO

(1644-1694)

Đôi dòng tâm sự: Xin thưa đôi điều về chuyện dịch thơ-khâu cốt yếu hàng đầu trong nghiên cứu, quảng bá thể thơ Cực ngắn Haikư Nhật Bản. Dịch văn xuôi thường thuận lợi hơn rất nhiều nhưng hễ chạm đến dịch thơ thì xem như chèo thuyền trên biển từ ngữ bằng… tay. Riêng với dịch thơ Haikư cổ điển Nhật Bản thì càng chới với, xem như bắc thang leo lên trời vậy. Theo các dịch giả Âu-Mỹ, tiếng Nhật vốn nổi tiếng là ngôn ngữ khó dịch nhất thế giới- có khi KHÔNG THỂ nào dịch đươc. Thơ Haikư NB đa âm vốn kiệm từ trong cấu trúc 5/7/5 âm tiết. Chỉ riêng một từ MỆT ( tsu-ka-re-ma-shi-ta ) đã có những 6 âm tiết, chiếm hẳn 1 dòng rồi. DỊCH THƠ HAIKU CỔ ĐIẺN NHẬT BẢN ở nước mình mấy chục năm nay số dịch giả thành công như lá mùa đông, thưa thớt mà nổi bật lên tài năng của các dịch giả Vĩnh Sính, Lê Từ Hiển- đặc biệt là Nhật Chiêu qua tập Ba nghìn thế giới thơm kinh điển- sách gối đầu giường của bất cứ ai mê thơ Haiku cổ điển Nhật Bản ở xứ minh.Đặc biệt Cố tác giả Vĩnh Sính có phong cách riêng, rất tài hoa, dịch thành từng cặp Lục Bát hoàn chỉnh, chuyển tải thần thái và nội dung nguyên bản đến bạn đọc.Tiếp thụ tài năng, học tập kinh nghiệm của các vị tiền bối trên, thời gian 12 năm qua trên tổng số hơn vạn câu đã dịch Haikư cổ điển Nhật Bản và Haikư Thế giới, chúng tôi vẫn theo phong cách dịch sát nghĩa nội dung, tinh thần của tác giả rồi sắp đặt một bài thành 3 dòng, hoàn thiện bằng cấy vần điệu vào cho dễ đọc, dễ nhớ. Thú vị biết bao trong quá trình đó hiếm hoi xuất thần dăm khúc chuyển hầu như lập tức biến thành đôi Lục- Bát hoàn chỉnh ngay sau khi dịch thô, tạo niềm vui bất ngờ. Đương nhiên chúng tôi chỉ xin phép được họa hoằn thể hiện làn Lục Bát khi dịch chuyển ngữ Haikư nước ngoài, không dám lạm dụng biến Lục Bát thành Haikư khi sáng tác HKV. Tiếp sau đây xin giới thiệu một số khúc HK NB nổi tiếng của Đại sư Bashô mà chúng tôi trích trong thư tịch nước ngoài để mở đầu Chương Tuyển thơ Haikư cùng bạn sẽ lần đầu tuần tự đăng tải trên Website haikuviet.com đều đặn từ nay. Đối với hơn 1.000 khúc Cụ đã để lại cho hậu thế, con số ít ỏi chúng tôi giới thiệu lần này chỉ là một bài tập khởi đầu. Rất mong nhận được những chỉ bảo, uốn nắn, bổ sung của các vị thức giả đặng muôn một hoàn thiện được chất lượng của dự định khó khăn, ngoài tầm tay này.

Trân trọng!

alt
(Bên Am cỏ Basho)

1/- Ôi ,cứ nói chuyện hoa

cười đến vỡ bụng

Gió mùa xuân sang

Sáng tác năm1667


2/- Hoa mai nở đẹp thế này !

Ngay cả chú bò

cũng kêu tiếng bé

1676


3/-Với hoa ,ta hạnh phúc

nhưng buồn nỗi thế gian

vẫn cơm gạo lứt với bình sakê

1683


4-Nhớ thương mòn mỏi mẹ,cha

Tiếng kêu chim trĩ *

khiến ta chạnh buồn

1688

* Ở Nhật Bản ,chim Trĩ xả thân bảo vệ con ,được

xem như biểu tượng củaTình mẫu tử thiêng liêng .


5- Giữa mây hoa anh đào

tiếng chuông đồng vọng

từ Ueno hay Akasusa ?

1688


6-Nhẹ ,êm…

từng cánh hoa hồng rụng

tiếng thác nước xa vang

1687


7-Trọ cùng hoa anh đào

hai chục ngày gì đó

lúc nở đến khi tàn

1688


8-Biết bao nhiêu chuyện

mình hồi tưởng lại

bên hoa anh đào

1688


9-Hoa gì thế nhỉ !

mình chẳng biết tên

mà thơm,thơm thế!

1688


10-Mùa xuân kia rồi

ngọn núi không tên

buông làn sương mỏng

1688


11-Ôi cảnh thần tiên !

lá non chồi biếc

mặt trời chói chang

1685


12-Chợp mắt trên lưng ngựa

vô tận những giấc mơ

Trăng xa…khói bếp pha trà

1689


13-Theo gió muôn chiều

cánh anh đào rụng

sóng hồ Niô…

1690


14-Giữa dòng sông xanh

trong cuộc lữ hành

ngôi sao tạm nghỉ trên ghành đá nhô


15-Bụi chuối trước cơn giông

giọt mưa rơi trong chậu

Thâu đêm nằm nghe


16-Lặng như tờ -

Tiếng ve

khoan đá

1689


17-Vỗ tay , vỗ tay

bình minh lên theo tiếng vọng

một đêm trăng hè


18-Nhìn đom đóm bay

ông lái đò say

loạng choạng

1690


19-Thường ngày ta ghét quạ

nhưng sáng nay,

hoa tuyết rơi đầy

1690


20- Ta vẫn hằng mong

ban mai ,anh đào nở

để thấy dung nhan Trời


21-Sương xuân

phong cảnh tuyệt vời

hoa mai dưới trăng

1688


22-Vui thú thế này

lại mùa xuân nữa

thêm chuyến đi xa !


23-Còn cao hơn cánh sơn ca

nghỉ ngơi một chốc

trèo lên núi này


24-Chim chích

như một linh hồn

hỏi thăm lệ liễu có còn ngủ say?

1688


25-Liễu xanh

lá rủ dưới bùn

triều dâng

1688


26-Ao xưa

con ếch nhảy vào

tiếng nước

1686-42t


27- Lối mòn vách núi

Kìa !mặt trời lên

trong hương hoa mận

1688


28-Lũ mèo vừa tan cuộc

từ phía phòng riêng

một vầng trăng sương

1692


29-Đêm xuân

tràn ngập hoa anh đào

-Thế là đã qua


30-Chỉ mình bướm bay

nắng tràn

xuống đất

1685


31-Trong hai cuộc đời thi sĩ

có một chỗ

cho anh đào

1685


32-*Cành trơ ,trụi lá

bóng quạ

hoàng hôn thu

* Có dị bản ghi là : Cành khô / quạ đậu / chiều thu


33-Bướm ơi!bướm dậy đi nào

Vỗ đôi cánh bạc

nhập vào cùng đi


34-Ôi ! hương hoa mận thơm lừng

bỗng nhiên thức dậy ,sáng bừng vầng dương

ngay trên dốc núi mù sương


35-Lặng tiếng chuông ngân

cỏ hoa đồng vọng

hương lan tuyệt vời


36-Mùa xuân ra đi

chim,cá khóc than

lệ tràn khóe mắt


37-Suối trong veo

những kim thông xanh

rơi trên dòng biếc


38-Nào chấy,nào rận

lại thêm ngựa tè

ngay bên cạnh gối


39-Ôi ,cỏ dại mùa hè

những gì còn lại

giấc mơ chiến binh


40-Trên đền Suma

nghe tiếng sáo tắt

trong bóng rừng cây

* Liên quan đến một thiên sử bi hùng 500 năm trước giữa 2 bộ tộc lớn cừu địch thời phong kiến đại quý tộc ở Nhật Bản.Ngay tại đền Suma đêm trước trận huyết chiến sinh tử cuối cùng,tiếng sáo thâu đêm réo rắt của vị tướng chỉ huy 16 tuổi thay Cha già ra trận động viên quân sĩ phía sẽ tử bại ngày mai.Nhà thơ Basho lữ hành qua đây, trong đêm khuya khoắt vẳng nghe tiếng sáo xa xưa đã tắt 500 năm trước vọng về…


41- Buồn ngủ ,không chiếu chăn

đành mượn áo bù nhìn

đêm khuya che giá buốt


42-Muốn

hái lá tươi non

lau nước mắt cho nàng

1688


43-Nấn ná mãi

trên giường

Cầm tay ,nàng thức dậy


44-Nhịp chèo vỗ sóng

buốt giá ruột gan

đêm nay lệ tràn


45-Năm cùng tháng tận

vẫn đôi dép cỏ ,

vẫn chiếc mũ rơm


46-Đến như chú ngựa,

mình cũng ngắm nhìn

-Sáng này tuyết rơi


47-Đèn dầu đông đặc

ngọn đèn hiu hắt

thức giấc sáng nay


48-Bóng tôi lạnh ngắt

lồm cồm bò dưới đất -

Mình ngồi trên yên


49 -Chết thì ta chưa

cuộc viễn du sắp hết

Hoàng hôn thu


50-Trái tim

trắng bệch dưới mưa

bộ xương khô ,gió giập tơi bời

1684


51-Từ trong bầu nhụy mẫu đơn

con ong tìm lối

bay lên phía ngoài

1685


52-Hút nhụy hoa lan

bướm xức thơm

đôi cánh


53-Con lộ này vắng tanh

chỉ hoàng hôn

bảng lảng


54-Mặt trời

đỏ chói chang

làn gió đã vào thu ,mát rợi


55-Rơi trên lá cỏ lâu rồi

chàng đom đóm vút lên trời

rồi bay

1688


56- Làng cũ ,cuối năm

nhìn cuống nhau mẹ cất

dòng dòng nước mắt tuôn *

*Ở Nhật Bản thời xưa,cũng như phong tục cổ Việt Nam phổ biến mãi tận trước CM tháng 8-1945 ,ngay sau khi bà mẹ lâm bồn, có tục lệ cắt một khúc giây nhau ngâm rượu sát trùng rồi treo lên giàn bếp hay cạnh đĩa đèn dầu lạc giữ suốt đời trẻ sơ sinh này.


57-Mưa xuân

nấn ná trên giường

Cầm tay ,nàng thức dậy

1691-47t


58-Thế là đã Thu!

mưa phùn đã tuôn,

lồ lộ khuôn hình chị Nguyệt

1694


59-Vẫn cảnh này đây

vừa nghe ve ran

vừa xem ve chết


60-Với giọng gì đây

và khúc hát nào hỡi nhện

trong gió thu này!

1694-


61- Đau ốm giữa hành trình

mộng đành phiêu lãng

trên cánh đồng hoang

Bài từ thế 1694

***

Ngõ bằng lăng –Hà Nội- Xuân phân - 20-3-2020 -Đinh Nhật Hạnh giới thiệu và dịch thơ

Trích tuyển: Bashô*Cent onze haiku*Joan Titus-Carmel-1998/ Paris-

-1020 HaikuThe Heart of Basho-Buson-Issa “ Takafumi Saito&William R.Nelson-2006 Anthologie du Poème court japonais * Corinne Atlan &Zeno Bianu- Gallimard –Paris 2002

Giới thiệu chùm Haiku của Sergiy Kurbatov- Ukraina

alt

BBT: Tiến sĩ Triết học Sergiy Kurbatov (1971-) hiện là Ủy viên Viện Cao học-Ukraina, Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Sư phạm Ukraina, Ủy viên biên tập báo Triết học Giáo dục (Ukraina) và báo Nghiên cứu Giáo dục Thế giới (Canada). Ông sáng tác Haiku từ 2001. Ông là hội viên WHA đã cùng dự Đại hội Haiku Thế Giới lần thứ 8-Tokyo 2015. Với tính tình cởi mở, dung dị, dí dỏm và hay chuyện như đặc tính Nga, ông đã hoạt náo Đại hội lần ấy bằng những chuyện hài rất cuốn hút và những khúc Haikư đặc sắc, hồn nhiên mà uyên thâm, đầy dư vị. Ông còn trẻ, rất yêu quý Việt Nam và là Cộng tác viên nước ngoài của Website haikuviet.com và Nội san Haikư Việt từ 2016. Xin trân trọng giới thiệu 35 khúc haikư mới nhất của ông vừa gửi tặng bạn đọc và Hội viên Haikư Việt mà ông rất hâm mộ.

Trân trọng

Đinh Nhật Hạnh

Sergiy Kurbatov, PhD is a Doctor of Philosophical Sciences at the Institute of Higher Education, an academician of National Academy of Educational Sciences of Ukraine. He is also a member of Editors’ Boards of Educational Philosophy newspaper (Ukraine) and World Educational Study newspaper (Canada).

Sergiy Kurbatov began writing haiku in 2001. Being a WHA member he attended the 8th World Haiku Conference in Tokyo in 2015 with me. With his open-heartedness, simplicity and wit, this fair-spoken Russian-like man broke the silence in this Conference with his interesting jokes and special, artless and erudite haiku poems which left listeners an interesting aftertaste. He is still very young. He loves Viet Nam very much and has been a contributor to the Website haikuviet.com and Haikư Việt intramural magazine since 2016.

I would like to introduce his newly-written haiku poems presented to Vietnamese readers and members of Haiku Viet Club whom he admires very much.

Respectfully

Dinh Nhat Hanh

alt

(Dịch giả: Trần Hữu Hiển)

1-scriptures of time

with scratches of some words

on cool marble


Kinh thánh của thời gian

vết xước vài con chữ

trên đá cẩm thạch mát


2-children’s delight

this wooden horse

has more than forty


Con trẻ mừng vui

cưỡi con ngựa gỗ

tuổi ngoài bốn mươi


3-steep hillsides

returning to the past

in the old temple


Sườn đồi dốc đứng

trở về quá khứ

trong đền cổ xưa


4-an excellent cognac

all the stars are returning

to their right places


Rượu cô -nhắc ngon

tất cả vì sao

đang về vị trí


5-everybody will fall

in this land one day

–the drops of rain


Rồi một ngày như hạt mưa rơi

mọi người sẽ ngã

xuống mảnh đất này


6-growing warmer

enjoy few birds’ feathers

in the shadow of a tree


Trời ấm dần lên

khoái mấy bộ lông chim

dưới bóng cây râm mát


7-backpark and tent

how many skies we caught

during this day


Ba lô và lều trại

bao nhiêu khung trời

chúng ta có hôm nay


8-request to augur

on the petals of sakura

our feelings are so subtile


Đoán thử số phận

trên cánh anh đào

tình cảm chúng mình sao mà tế nhị


9-spring has come

we share the same mistake

in particular word


Mùa xuân vừa sang

chịu lỗi cùng nhau

trong một từ đặc biệt


10-a slice of lemon

the moon in the bottomless sky

is not new already


Một lát chanh thái mỏng

trăng trên sâu thẳm bầu trời

có còn mới nữa đâu


11-on attempt in approach

to the other side of the life

across a frozen river


Nỗ lực để vươn tới

phía bên kia cuộc đời

qua dòng sông đóng băng


12-elegant pumps

–the path in the park is drowned

with the fallen leaves


Những máy bơm xinh xắn

đường công viên ngập nước

cùng lớp lá rụng đầy


13-a gulp of milk

the big dipper is toppled over

above the open field


Một ngụm sữa

chiếc muôi to lật úp

trên cánh đồng mênh mông


14-meditation

shaking the drops of evil

off the chilly sky


Nhập thiền

lay rụng những giọt tai ương

khỏi bầu trời giá lạnh


15-hastily watching

the departing autumn

in the moon’s skylight


Vội vã ngắm nhìn

mùa thu trôi qua

cửa sổ trời ngắm trăng


16-by the end of the light

the time of the day ,

that is over enters the shadow


Thế là hết

ánh sáng cuối ngày

thời gian chìm vào bóng tối


17-dark side of the hill

the depth of centuries

is maintained by garrows


Cỏ thi lưu giữ lại

phía tối của quả đồi

thẳm sâu bao thế kỷ


18-there is no emptiness

ever at the top of the mountain

the echo returned


Làm gì có cõi hư vô !

ngay trên đỉnh núi

tiếng vang vọng về


19-sea surface is flat

the waves of the sand

remained at the bank


Mặt biển lặng tờ

những làn sóng cát

nằm yên trên bờ


20- one by one

a false attempt

to collect the stellar sky


Lần lượt từng người

giả vờ cố gắng

gom bầu trời sao


21-milk and clouds

are together mixed

the cherry petals


Sữa và mây

hòa quyện cùng nhau

những cánh anh đào


22-under your eyes

wrinkles became more visible

lilac is blooming


Dưới đôi mắt em

nếp nhăn rõ nét hơn

tử đinh hương đơm hoa


23-flourishing gardens

following this white page

in the book of life


Những mảnh vườn xum xuê

theo trang giấy trắng này

trong cuốn sách cuộc đời


24-without make-up

few drops of spring rain

at the petals of lilac


Không phấn son trang điểm

vài giọt mưa xuân rơi

bên cánh tử đinh hương


25-the air is infused

by this and that world

with the first star


Không gian bị hãm sôi

bởi thế giới này kia

cùng ngôi sao đầu tiên


26- lifeline long swimming

across myself

in a body canoe -


Dòng đời bơi việt dã

qua chính thân mình tôi

trên chiếc thuyền cơ thể


27- freeze-frame shot

just few flashes

before the storm


Sấm vang khung trời lạnh

vài tia chớp lập lòe

trước khi trời nổi giông


28-an orchard for two

temptation to pick up

the ripe apples


Vườn quả cho hai người

cám dỗ xui khiến hái

những quả táo chín cây


29-easy flirting

while jazz is playing

round the corner


Dễ dàng mà tán gái

khi nhạc jazz nổi lên

ngay nơi góc phố này


30-world is so subtile

the clouds above the river

are drowning in the sky


Thế gian thật tinh vi

mây dăng dăng trên sông

lại chìm trên thượng giới


31- drops of life

where is my place

after the rain


Giọt giọt đời rơi

chỗ của ta ở đâu

sau trận mưa này vậy!


32- the wet sand

we are following the bird tracks

against the stream


Trên nền cát ướt

ta lần theo dấu chân

ngược chiều chim đã đi


33-spring spirits

the wind is tangled

in the blossoms


Cảm xúc mùa xuân

làn gió rối bời

luồn trong hoa thắm


34-order of things

while gardens are fading

the birds return


Trật tự của thời gian

khi vườn hoa nhạt màu

đàn chim bay trở lại


35-the first kiss

cherry petals are falling

by her collar


Nụ hôn đầu tiên

cánh anh đào rơi

trên cổ áo nàng

***

Dịch thơ: Trần Hữu Hiển

Giới thiệu: Đinh Nhật Hạnh

Vầng trăng treo trên mái nhà- Zlatka Timenova

alt

Zlatka TIMENOVA 2020**8/3

LA LUNE SUR LES TOITS DE LISBONNE

LISBONNE,VẦNG TRĂNG TREO TRÊN MÁI NHÀ

alt

Nhân dịp 8/3 năm nay, từ Thủ đô Lisbonne- Bồ Đào Nha, bà Zlatka Timenova Nữ Haijin nổi tiếng Thế giới- TS GS môn Pháp văn- Giải thưởng Văn học châu Âu năm 2018-Hội viên WHA- Cộng tác viên nước ngoài của Website haikuviet.com vừa gửi tặng CLB Haikư Việt- Hà Nội chùm Haikư 10 bài tiếng Pháp. Mấy năm nay, sau khi cùng dự Đại Hội Haikư Thế giới lần thứ 8- Tokyo 2015, bà đã liên hệ chặt chẽ với Haikư Việt Hà Nội qua trao đổi tác phẩm trên Website HKV và Nội san HKV. Đặc biệt năm 2018, hai ông bà đã thăm Hà Nội, tiếp xúc với Hội viên Haikư Việt- Hà Nội. Thơ bà bay bổng, đằm thắm đậm tính nhân văn, thanh thoát, trữ tình, giàu hình tượng. Xin chân thành cảm ơn nữ Ts và trân trọng giới thiệu cùng Bạn đọc và Hội viên thân mến .

alt

1- nuit chaude

la vieille dame danse

le chat attend

nồng nực đêm hè

cụ bà khiêu vũ

mèo ta ngồi chờ


2- nuage transparent

je suis seule

avec ton silence

làn mây trong veo

em thấy cô đơn

khi chàng im lặng


3- coucher sur le fleuve

aussi lent

que les eaux lentes

chiều tà trên sông

cũng buông chầm chậm

như dòng nước trôi


4- rosier en fleurs

dans le jardin

speak low when you speak love

khóm hồng nở hoa

nào anh ,khe khẽ

khi ngỏ lời yêu


5- champ de neige

marcher tout droit

pour se perdre

cánh đồng tuyết phủ

thẳng bước em đi

lạc đường cũng mặc


6- ciel d’été

ma mère et moi

sur la Voie Lactée

khoảng trời mùa hạ

cả mẹ và em

trên sông Ngân hà


7- ruiseau dans la montagne

où est le sourire

de mon bébé

hỡi suối rừng ơi

nụ cười của bé ,

con ta đâu rồi


8- heureuse 5 minutes tous les jours …l’air avant le coucher

khoái thay 5 phút mỗi ngày trước khi đi ngủ …thở không khí lành (Theo nguyên văn viết một dòng của tác giả)


9- le plus long voyage

de Moi à Moi

-sans repères

cuộc viễn du dài nhất

từ Tôi qua Tôi

-không cột mốc thời gian


10- la lune ronde

sur les toits

de Lisbonne

Thành phố Lisbonne

trăng tròn vành vạnh

treo trên mái nhà.

***

Hà Nội tháng 3/2020

Đinh Nhật Hạnh

giới thiệu& dịch thơ

Pour mes amis du Haiku Viet- La lune sur les toits de Lisbonne

alt

1.

nuit chaude

la vieille dame danse

le chat attend


2.

nuage transparent

je suis seule

avec ton silence


3.

coucher sur le fleuve

aussi lent que

les eaux lentes


4.

rosier en fleurs

dans le jardin

Speak low when you speak love


5.

champs de neige

marcher tout droit

pour se perdre


6.

ruisseau dans la montagne

où est le premier sourire

de mon bébé?


7.

ciel d’été

ma mère et moi

sur la Voie Lactée


8.

heureux cinq minutes tous les jours…l’air avant le coucher


9.

le plus long voyage

de moi à moi

sans repères


10.

la lune roule

sur les toits

de Lisbonne


Zlatka Timenova

Lisbonne, Mars, 2020

Thành phố Naples nhậy cảm với thời tiết lạnh- Sayumi Kamakura (Nhật Bản)

BAN BIÊN TẬP: Nhân dịp Kỷ niệm Ngày Phụ nữ 8/3- Ngày tôn vinh Phái đẹp- Trung tâm của Hạnh phúc Gia đình và Tình yêu đôi lứa- xin trân trọng giới thiệu chùm thơ mới nhất của Nữ Haijin Nhật Bản Sayumi KAMAKURA- PCT Hiệp Hội Haikư Thế Giới- tác giả nữ nổi tiếng nhất hiện nay về chất lượng và số lượng thơ Haiku đa ngữ đã xuất bản. Bà cùng chồng Ban’ya NATSUISHI là bạn thân thiết của Haikư Việt từ buổi mới thành lập, đã sang thăm Việt Nam năm 2014. Bà là Ủy viên ban Giám khảo quốc tế các cuộc Thi sáng tác Haikư Thế giới.

alt

NAPLES SENSITIVE TO THE COLD

Thành phố NAPLES NHẬY CẢM VỚI THỜI TIẾT LẠNH

Sayumi Kamakura (Nhật Bản)

alt

1-The plate’picture / of chilly Naples / a sun overhead

- Bức tranh thành phố Naples lạnh run

in trên chiếc đĩa

mặt trời giữa trưa


2-The swaying pampa grass / wants to gather/ more light

Cỏ thảo nguyên ngả nghiêng trước gió

mong sao thu nhận

nhiều ánh sáng hơn


3-The darkness / will soon welcome / the chirping insects ,too

– Bóng đêm

cũng sẽ sớm đón chào

côn trùng đang nỉ non


4-I believe in the trunk / /more than its branches / -The falling leaves

–Em tin tưởng vào thân cây

hơn là cành lá

Vì lá rồi sẽ rụng rơi thôi


5-Take good care / when you get soaked – / first rain of late autumn

Cẩn thận bạn ơi!

khi mình ướt sũng

trong cơn mưa thu cuối mùa


6-In a stew : / carrots,potatoes,/” I’m home”

-Trong món hầm này

nào cà rốt,nào khoai tây

Niềm vui đoàn tụ


7-At twilight God / also steps on / these fallen leaves

-Khi hoàng hôn buông

cũng là lúc Thánh thần

bước lên thảm lá


8-In the New Year / I’ll go with white / and sprinkle salt

– Cứ mồng Một đầu năm

em lạỉ ra đường

rắc muối cầu may


9-It’s Spring ,it’s Spring –/ water runs noisily / from the faucet

– Ôi! mùa Xuân ,

mùa Xuân đến rồi!

kìa nước ào ào từ vòi tung tóe


10-While going downstairs / in December / my arm wanders

-Tháng 12 ,cuối năm

bước xuống cầu thang

cánh tay mình rời rã


11-Having a child/ was a true thing /–turning blue in my sky

- Chuyện mình sinh con

đã thành hiện thực ,

chuyển màu xanh trên một khoảng trời riêng


12- Which petal / from the cherry tree / is chasing after Basho?

Cánh hoa

từ cây anh đào nào vậy

đang bay tìm Thầy Basho?


13-An email / from my daughter / “ I sent you a butterfly”

- Một bức điện thư

của con gái viết

“ Con gửi Mẹ em bươm bướm này!"


14-I don’t care for it –/ nor a few black spots / on a red rose

Em không quan tâm chuyện đó

cũng như với dăm đốm đen nho nhỏ

trên bông hồng đỏ kia !


15-An ant at two o’clock / on the afternoon – / at three ants,ants,ants !!

-Thấy một con kiến hồi 2 giờ chiều

Chỉ một giờ sau

đã vô số kiến,kiến ,kiến cơ man là kiến!!

***

Trích: Ginyu-No 85-2020- Tokyo - P45-46

Đinh Nhật Hạnh chuyển ngữ và giới thiệu

Những trận bão đã đi qua- Noriko Mizusaki

TYPHOONS PASSED AWAY

NHỮNG TRẬN BÃO ĐÃ ĐI QUA

alt

Nguồn tư liệu đồ sộ về thơ Haikư của Hiệp Hội Haiku Thế Giới (WHA) mà HKV-Hà Nội là thành viên –đăng tải đều đặn 2 thập kỷ qua thật quá ư phong phú .Trên tổng số hơn 6.000 bài mà chúng tôi hiện có, chưa thấy bài nào cấu trúc khác thường, thú vị như 10 khúc của Nữ Haijin Noriko Mizusaki mà chúng tôi được vinh dự trình bày hầu các bạn đọc thân mến kỳ này. Nguyên bản tiếng Nhật do chính tác giả chuyển ngữ tiếng Anh thành 2 câu có vần chân nghiêm chỉnh. 10 bài này tạo thành một liên khúc, có chủ đề nhất quán.Bỗng nhiên liên tưởng về khúc Haikư yêu thích của Ban’ya Natsuishi: “Gió từ tương lai/ thổi đến/ phân chia dòng thác” xác định những xu hướng mới trong trào lưu đương đại của nền thơ cực ngắn Haikư. Trân trọng.

alt

1- Typhoons ?or Cyclones? Rain cascaded downpours

Gales dashed in the heaven: Harsch / violent for us

Bão bùng? Hay lốc xoáy?Mưa như thác trút

Gió siêu cấp ào ạt cuồn cuộn trên trời :Điên cuồng ,dữ dội


2-Over Japan archipelago attacked typhoons

Wild bird the black raven : Marks of talons

Trên quần đảo Phù Tang ,bão bùng vừa công phá

Quạ đen ngòm gíơ móng vuốt khắp nơi nơi


3-Rivers flooded : Muddy water rushed black

Cities and villages :Destroyed into the rack

Sông cuồn cuộn dâng tràn lũ lụt : nước bùn lầy đen ngòm, ào ạt

Bao phố phường,làng mạc cuốn tan hoang


4-In his car confined :higher up the black water choked

The old man could not go out to evacuate :Be drowned

Bị nhốt chặt trong xe , cả khối nước đen xì bủa kín,

một cụ già không thể nào tự thoát.Chết chìm.


5-In her home a lonely old woman founded in water

Floating on her futon mattress: A pity for her daughter

Ngay trong nhà mình,một cụ bà cô đơn được tìm thấy trong nước lũ

Nổi lềnh bềnh theo tấm thảm cuốn quanh mình .Nỗi đau buồn của cô con gái khôn nguôi


6-Muddy water cascaded : Like avaricious snakes

Licked up cities and villages :Sinking inro lakes

Nước lệt xệt bùn tuôn trào thác đổ ,như lũ rắn tham lam vô độ

Liếm sạch thôn làng, đô thị rồi lấp dìm tất cả trong những hồ nước mênh mông


7-Our life is a fighting against nature : endless :

He terrible so harsh and cruel :the merciless

Suốt cuộc đời chúng tôi là đấu tranh chống lại thiên nhiên : không bao giờ ngưng nghỉ :

Chống lại sự không xót thương ,cay nghiệt,bạo tàn


8-Our gentle Sun Goddess ! Your tender mercy

It is a dream ? You hide yourself not to see?

Hỡi Nữ Thần Thái dương độ lượng ! Xin rộng lòng tha thứ

Phải chăng là giấc mơ? Sao Người nỡ tự trốn mình ,không chịu mở mắt nhìn thấy vậy?


9-All of us are sinners are we not? What lessons !

How can we know from our merciless typhoons ?

Phải chăng tất cả chúng con đều là phản đạo! Ôi những bài học !

Làm sao chúng con biết được về những trận tố giông tàn nhẫn dường này?


10-We ants : Gods in the heaven from us looking away

For the present they taking pleasant walks to enjoy…

Chúng con là thân sâu,phận kiến:Thần thánh trên thiên đường đang ngảnh mặt, làm ngơ

Hiện đúng lúc này,chắc quý Ngài này đang dạo bước nhởn nhơ…

***

Trích GENYU No 85-30 /1/ 2020-Tokyo

Hà Nội –Ngõ Bằng lăng*** 25-2-2020

Đinh Nhật Hạnh dịch thơ và giới thiệu

Chùm Haiku của Ali Shalkouhi- Iran

Chủ tịch WHA Ban’ya Natsuishi lại vừa nhã ý gửi tặng cuốn Ginyu số mới nhất. Thật bất ngờ được may mắn tiếp xúc- lần đầu tiên- với nền Haikư IRAN-đất nước của Ali Baba “NGHÌN LẺ MỘT ĐÊM” bất hủ. Xin trân trọng gửi Bạn đọc quý mến 7 khúc Haikư tươi roi rói, rất xuân hòa đồng cùng thiên nhiên kiều diễm của Ali Shalkouhi trong đại dịch Covid 19 gây lo lắng,khiếp sợ này!

alt

TẤT CẢ TÊN

1-From which opening / you came in the room / dandelion?

-Này bồ công anh

lối nào vừa mở

cho hoa vào phòng ?


2-Peaking raspberries / suddenly / I found myself in the valley

-Hái quả mâm xôi

bỗng thấy mình

đang trong thung lũng


3-Someone’s knocking / a firefly on my sandals, / walking barefooted

-Có ai đang gõ cửa

vướng con đom đóm nằm trong dép

tôi nhón chân trần ra mở đây!


4-All names / begin with “flower” / : Family grave

-Trong phần mộ gia đình

tất cả họ

đều tên hoa.


5-Sleeping snail / a kid gives it a promise / to draw its head out

-Con ốc sên đang ngủ say

chú bé bèn hứa

sẽ vẽ thò đầu sên


6-A haunting thought,/ in a empty bottle / the fly’s buzzing

- một ý nghĩ thoáng qua ám ảnh

trong chiếc chai không

một chú ruồi vo ve.


7-A butterfly / sharing its wings / with the white daisy

-Ô kìa!chú bướm

đang chia đôi cánh

cho đóa hoa cúc trắng

Hà Nội 22 tháng 2 năm 2020

Đinh Nhật Hạnh dịch thơ và giới thiệu

Mùa đại dịch Covina

The Complete Haiku- Lê Văn Truyền dịch

Ryôkan (1758-1831)

alt
Bản tiếng Anh: Gabor Terebess

Lê văn Truyền dịch

Trần Hữu Hiển hiệu đính


いくむれかおよいで行くやいわしうり
ikumure ka / oyoide yuku ya / iwashi uri

going forward
in zigzag
the fishmonger

người bán cá

gánh cá ngoằn ngèo

chạy lên phía trước


いくつれか鷺のとびゆくあきのくれ
ikutsure ka / sagi no tobi yuku / aki no kure

all small groups
herons in the sky
autumn dusk

trên trời

những đàn diệc nhỏ

chạng vạng chiều thu


稲舟やさし行方や三日の月
inabune ya / sashiyuku kata ya / mikka no tsuki

riceboat
goes straight to
the crescent moon

con thuyền chở lúa

như trôi thẳng đến

mảnh trăng lưỡi liềm


いざさらばあつさを忘れ盆踊
iza saraba / atsusa o wasure / bonodori

let's go!
forget the heat
Bon dance

hãy quên cái nóng

cùng nhau nhảy múa

điệu nhảy “Bon” nào

* Obon (お盆) hoặc Bon (盆) là phong tục tưởng nhớ tổ tiên (giống ngày giỗ của ta (N.D.). Đến ngày ấy, các thành viên trong gia đình sẽ họp mặt, thăm viếng, dọn dẹp nhà cửa, bàn thờ của tổ tiên để đón linh hồn tổ tiên. Phong tục này đã có hơn 500 năm ở Nhật Bản và trong ngày ấy mọi người cũng nhau nhảy điệu múa „Bon - Odori”. (theo WIKIPEDIA).


いささらは我も返らんあきの暮
iza saraba / ware mo kaeran / aki no kure

let’s go, that's it!
I am leaving too
autumn dusk

tốt lắm! nào hãy cùng đi

ta cũng từ giã

hoàng hôn thu này


柿もぎのきん玉寒し秋の風
柿もぎの金玉寒し秋の風
kakimogi no / kintama samushi / aki no kaze

persimmon-gathering
my balls are cold
in the fall wind

hái quả hồng vàng

hai hòn dái ta

quắt trong gió thu


かきつばた我れこの亭に酔ひにけり
kakitsubata / ware kono tei ni / yoini keri

iris petal
leaning against my hut

made me drunk

cánh hoa diên vỹ

nghiêng xuống lều ta

làm ta mê mẩn


きませきみいが栗落ちしみちよけて
kimase kimi / igakuri ochi shi / michi yokete
coming up here
walk round chestnut burrs
on the ground

đến đây dạo quanh

đám vỏ hạt dẻ

vương trên mặt đất


来ては打ち行きてはたたく夜もすがら
kite wa uchi / yukite wa tataku / yomosugara
coming I clap
returning I knock
the night through

suốt đêm thâu

khi tới ta vỗ tay

khi về ta gõ cửa


こがねもていざ杖かはむさみつ坂
kogane mote / iza tsue kawan / Samizusaka

my last pennies
for a stick now
Mount Samizu

đồng xu cuối cùng

ta mua chiếc gậy

leo núi Samizu


木枯しを馬上ににらむ男哉
kogarashi o / bajō ni niramu / otoko kana
cold winter wind
with rigid glance
a horseman

gió đông lạnh buốt

một chàng kỵ sĩ

ánh mắt trang nghiêm


この人の背中に踊りできるなり
kono hito no / senaka ni odori / dekirunari
this woman
dancing on her broad back
we could almost!

người đàn bà này

ngửa lưng múa may

ta suýt làm được


この宮やこぶしのはなにちるさくら
kono miya ya / kobushi no hana ni / chiru sakura
in the sanctuary
fell on the magnolia
cherry blossoms!

ở chốn trang nghiêm

chen vào cây mộc lan

anh đào trổ hoa


子らや子ら子らが手を取躑躅かな

koraya kora / kora ga te o toru / tsutsuji kana
come on, kids!
azaleas want
your harmful hands

các cháu lại đây

những cây đỗ quyên

nhớ đôi tay nghịch ngợm


けふこすはあすはちりなむうめのはな
kyō kosu ba / asu wa chirinan / ume no hana

still on the branch
today - but tomorrow -
plum blossoms

còn đang trên cành

nhưng đến ngày mai

hoa mận sẽ nở


摩頂してひとりだちけり秋のかぜ
machō shite / hitori dachi keri / aki no kaze
the peak reached
lonely I stands
the winds of autumn

trèo lên đỉnh cao

ta đứng cô đơn

trong làn gió Thu


真昼中ほろりほろりとけしのはな>
mahiru naka / horori horori to / keshi no hana
at midday
appear everywhere
poppy flowers

giữa trưa

đám hoa anh túc

bừng nở nơi nơi


名月やけいとう花もにょつきにょつき
meigetsu ya / keitō hana mo / nyoki nyoki
at full moon
flowering cockscombs
appear everywhere

trăng rằm

khắp nơi bừng nở

những đóa mào gà



名月や庭のはせをとせいくらべ
meigetsu ya / niwa no bashō to / sei kurabe
at full moon
measure myself against Basho
in my garden

đêm trăng rằm

ta tự đo mình với khóm “ba tiêu” *

trồng trong vườn chuối

*Ryokan chơi chữ. “Ba tiêu” còn là bút danh của Bashô.


水の面にあや織りみだるはるのあめ
mizu no mo ni / ayaori midaru / haru no ame
the surface of the water
like ornate silk
spring rain

dưới làn mưa Xuân

mặt nước

như tấm lụa hoa


もみち葉の錦のあきや唐衣
momijiba no / nishiki no aki ya / karagoromo
autumn - a brocade
of red maple leaves -
Tang dress

mùa Thu

lá phong đỏ dệt gấm

như y phục đời Đường


なへみがくおとにまぎるる雨蛙
鍋みがく音にまぎるゝ雨蛙
nabe migaku / oto ni magiruru / amagaeru
scrub the pot
make louder noise
green frogs

ta cọ rửa cái nồi

vang như

tiếng ếch


なつのよや>のみをかぞへてあかしけり
夏の夜や蚤を数へて明かしけり
natsu no yo ya / nomi o kazoete / akashikeri
summer night
to count all my fleas
until dawn

đêm hè ta đếm

đám bọ chét trong mình

đến tận bình minh


鳰のすのところがへするさつきあめ
nio no su no / tokoro gaesuru / satsuki ame
grebe’s nest
found everywhere
May showers

tổ chim lặn

đâu đâu cũng thấy

như mưa tháng Năm

*grebe: chim lặn, là một loài chim nhỏ, cánh ngắn, chân có màng, có khả năng bơi và lặn rất giỏi. Khi gặp nguy hiểm, chim không bay (vì cánh ngắn) mà lại lặn xuống nước. (Theo WIKIPEDIA)


のっぺりと師走も知らず今朝の春
nopperi to / shiwasu mo shirazu / kesa no haru
what a relief!
missed the end of the year
spring morning

nhẹ hết cả người

quên ngày tất niên

sáng nay Xuân đến

のっぽりと師走も知らず弥彦山
noppori to / shiwasu mo shirazu / Yahiko yama
how reckless!
ignore the end of the year
Mount Yahiko

vô tư xiết bao

quên cả tất niên

đỉnh núi Yahiko


ぬす人に取り殘されし窓の月
nusubito ni / tori nokosareshi / mado no tsuki
shining window
the thief left it behind
the moon

chú trộm lỉnh rồi

hắn quên mặt trăng

treo bên cửa sổ


おちつけばここも廬山の時雨哉
ochitsukeba / koko mo Rozan no / shigure kana
great peace
here as in Rozan
autumn mist

yên bình xiết bao

nơi đây Rozan

sương khói thu này


同じくばはなのもとにて一とよねむ
onajiku ba / hana no moto nite / hitoyo nen
fell asleep
under cherry blossoms
just one night

ta ngủ vùi

dưới anh đào nở

suốt cả một đêm

可惜虚空に馬を放ちけり
oshimubeshi / kokū ni uma o / hanachi keri
so sad to see
a stray mare
alone in the fields

thấy buồn làm sao

con ngựa cái đi lạc

bơ vơ trên cánh đồng


老翁が身は寒に理雪の竹
rōō ga / mi wa samu ni uzu / yuki no take
old man
winter's cold embrace
snow-bound bamboo

lạnh giá mùa Đông

bủa vây lão ông

cây tre tuyết phủ


留守の戸にひとり淋しき散り松葉
rusu no to ni / hitori sabishiki / chiri matsuba
sad and lonely
before a closed door
pine needles

buồn bã cô đơn

trước cánh cửa đóng chặt

những lá thông kim


さわぐ子のとる智慧はなしはつほたる
sawagu ko no / toru chie wa nashi / hatsu hotaru
chattering children
never catch
the first firefly

những đứa trẻ ồn ào

không bao giờ bắt được

con đom đóm đầu tiên


青嵐吸物は白牡丹
seiran / suimono wa / shiro botan
summer wind
brings into my soup
a white peony

làn gió mùa hè

gửi vào bát cháo

một cánh mẫu đơn


柴垣に小鳥あつまるゆきのあさ
shibagaki ni / kotori atsumaru / yuki no asa
hedge branches
young birds are raised
morning snow

cành cây trên bờ giậu

những con chim non vươn đầu

bông tuyết buổi sáng


柴の戸につゆのたまりや今朝のあさ
shiba no to ni / tsuyu no tamari ya / kesa no asa
on my door knob
a pearl of dew
early morning

bình minh

một giọt sương trong

đọng nơi quả đấm cửa

LVT

Chùm Haiku của các Haijin Nhật Bản- Đinh Nhật Hạnh dịch thơ

alt

SAYUMI KAMAKURA (1952-) NHẬT BẢN

***

The Feathered Robe

CHIẾC ÁO CHOÀNG LÔNG VŨ

1-This feathered robe/ of colors at sunset / who will steal it?

Chiếc áo choàng lông vũ

rực màu hoàng hôn ấy

ai là người sẽ cuỗm mất đây ?


2-Let’s place a light on it / because the altar / was standing today,too!

- Hãy đặt một ngọn đèn

lên bàn thờ

ai vừa mới dựng hôm nay


3-The fireworks end- / over deep mountains of karma / darkness gathers

- Đêm pháo hoa kết thúc

trên dãy núi điệp trùng số kiếp

hội tụ bóng đêm


3-With bread ,honey / and you / mornings are full

Này bánh mì ,này mật ong

và anh yêu nữa

buổi sáng nào hạnh phúc cũng tràn đầy .


4-This way,this way !/ The feathered robe / invites the sky along

Lối này, đi lối này cơ!

Chiếc áo choàng lông vũ

mời mặt trời xuống chơi


5-From a faucet : / the younger sister’s water / the older sister’s water

Múc chung một chiếc gầu :

-Nước này của chị

-Nước này phần em


6-Tom secretly - / the feathered robe / caught on a branch

Mèo Tom len lén

nhìn chiếc áo choàng lông vũ

mắc kẹt trên cành cây


8-Springkling salt on a tomato / I say goodbye / to yesterday

- Rắc tí muối lên quả cà chua

Tôi nói lời tạm biệt

với ngày hôm qua


9-The grass shakes / as if grass / had an afterlife

- Búi cỏ rung rinh

y như cỏ

đã sẵn sàng kiếp sau


10-After a silent prayer / it’s time / for the forks

Sau phút thầm cầu nguyện

đến giờ ăn

rồi kìa!


11- Autumn arrives / while showing its heel / to a cloud

-Mùa thu sang

vừa lộ dáng hình

cho một đám mây


12-A tattered feathered robe – I’m still wearing it / flying toward autumn

Áo choàng lông vũ này dẫu tả tơi

tôi thường vẫn mặc

bay về mùa thu


13-2:05PM-/ If I peel this banana / it’s 2:06 PM

- 2g05 chiều

nếu tôi bóc vỏ quả chuối này

sẽ là 2g06


14-Hey, / It’s also happy to dry / the plastic bucket !

- Này,này!bạn ơi

Vẫn sung sướng khi phơi

chiếc gàu nhựa đấy!


15- The water becomes clear / for me,one’s who does’nt have / a feathered robe

Làn nước lại trong xanh

với tôi,

người không có áo choàng lông vũ

*****

alt

Toshio KIMURAI- NhậtBản

1-are the beasts dreaming ?/ a halo / around the moon

Liệu loài vật đang mơ

về quầng trăng

không nhỉ!


2-is it a sigh / or my soul ?/-my throat parched

Phải chăng tiếng thở dài

hay chính hồn ta đó !

Cổ họng mình khô rang


3-the light is ,oh moth , / near to the death / than the dead leaves

Ánh sáng,bướm đêm ơi !

Cận kề cõi tử

hơn những chiếc lá vàng


4- charcoal / dying out / remembering breezes

– Hòn than cháy đỏ

đang tàn

nhớ ngày xưa …những làn gió mát


5-a pattern different / from the one yesterday /–the moon floating

Hoa văn giờ đây

không giống kiểu hôm qua

Ánh trăng bồng bềnh


6- no prophecy :

the forest running off

– a star red

Không phải lời tiên tri :

cánh rừng đang tháo chạy

một ngôi sao đỏ lừ


7-wakened and wakened again by a nameless bird

Mình đang giấc say

con chim gì không hay

cứ hót hoài, đánh thức


8- going through the forest – / wondering who it is : a withered tree

Đi xuyên qua cánh rừng

lạ lùng ai đấy nhỉ!

-một cây gì héo khô


9-since the day /when I have met myself / who was an ape,- a shadow

-Từ ngày tôi gặp lại chính tôi

khi đang còn kiếp khỉ-

một cái bóng mà thôi

***

Tư liệu : Báo Jinyu số 84/2019-Trg 60-61

Đinh Nhật Hạnh sưu tầm &dịch thơ

Chúc mừng TS Zlatka Timenova

alt

GIẢI BA “CONCOURS EUROPOÉSIE - UNICEF-2019”

Nữ GS- TS Zlatka TIMENOVA (1949-) Bồ đào nha-Hội viên WHA –Cộng tác viên nước ngoài của Website haikuviet.com –là bạn quý của Haikư Việt từ 2015.

alt

Tháng 5 năm 2018,2 ông bà đã đến Hà Nội ,thăm danh lam thắng cảnh Thủ đô,thưởng trăng rằm trên Hồ Lãng Bạc,nếm vị Phở Lý Quốc Sư,ăn bánh tôm Tây Hồ,dạo chơi Phố Cổ… dự Tọa đàm thân mật với Câu Lạc Bộ Haikư Việt-Hà Nội …đã để lại nhiều cảm nghĩ sâu sắc về đất nước Việt Nam yêu hòa bình,chân thành và mến khách.

Xin trân trọng giới thiệu khúc Haikư của Nữ Haijin Zlatka TIMENOVA vừa đạt giải III danh giá trong Cuộc Thi thơ Châu Âu của Unicef năm 2019:

” Nuit dans les champs

je cours après le silence

d’une luciole”

-Đêm trên cánh đồng

tôi thả hồn theo cánh bay im lìm

của con đom đóm

Xin nhiệt liệt chúc mừng và chia niềm vui với Nữ Haijin tài hoa Zlatka TIMENOVA , bạn quý của Haikư Việt-Hà Nội .

Hà Nội ngày 5 /12/2019

Đinh Nhật Hạnh giới thiệu,dịch thơ.

Haiku một số lão nữ Haijin Bắc Mỹ- Lê Văn Truyền

alt

HAIKU

MỘT SỐ LÃO NỮ HAIJIN BẮC MỸ

Lê Văn Truyền dịch

Elizabeth Kusuda (1924 – 2009): Sinh ở Tokyo ngày 10 tháng 12 năm 1924, có cha là người Anh và mẹ người Nhật. Sau khi tốt nghiệp trường Đại học y khoa Tokyo (Tokyo’s Medical University) danh tiếng, bà phục vụ Ủy Ban Nạn Nhân Nguyên Tử ở Hiroshima để giúp đỡ những nạn nhân bom nguyên tử trong Thế Chiến II.

soft greens

and cherries full bloom

but peace?

cây cỏ mềm mại

anh đào mãn khai

đâu sự bình yên?


in the winter snow

magnolia buds grow

spring is coming


băng tuyết mùa đông

mộc lan đâm chồi

mùa xuân đang tới

midnight before dawn

two coyotes hunting

without color


nửa đêm trước bình minh

hai con sói săn mồi

không màu

crisp blue sky

the fir tip

rests a crow

trời xanh mát lành

ngọn cây linh sam

chú quạ nghỉ ngơi


an orange raindrop—

reflecting autumnal tints

in the sunshine

giọt mưa mầu cam

nhuốm màu thu vàng

trong ánh triêu dương


blue sky and sunshine -

a lull in the rainy season

everything revived

trời xanh và ánh nắng

khoảnh khắc yên bình mùa mưa

vạn vật hồi sinh


swaying oak—

a squirrel

looking for seeds

cây sồi già lung lay

một con sóc

tìm hạt rụng


drizzling—

rain drops take longer

to fall

mưa phùn

hạt mưa bay lòng vòng

mới rơi xuống đất


waiting, waiting—

my grandson’s promise

a letter

đợi chờ, chờ đợi

lá thư đã hứa

của đứa cháu yêu


Helen Russell (1901 – 2011): Sinh ở Seattle năm 1901, bắt đầu sáng tác haiku ở tuổi 87. Bà mất năm 2011, sống trên 100 tuổi.

he tells me the word

I’m looking for

total eclipse

anh nói những lời

tôi mải đợi chờ

nhật thực toàn phần


mulling over the day

fancy his saying that—

season of smog

quay cuồng suốt ngày

lạ lùng hắn nói

đây mùa khói sương


head raised to howl

with the coyotes out there

but where is the moon

ngẩng đầu hú vang

những con sói hoang

trăng đâu không thấy


come fly with me

crooner sings to woman

with a walker

hãy bay cùng tôi

khúc hát ngâm nga

đến người đàn bà đi cùng lữ khách


winter morning

loneliness

tell me about it

buổi sớm mùa đông

nỗi cô đơn

thổ lộ cùng tôi điều ấy


canned peaches

stuck full of cloves

it must be her period

những quả đào đóng hộp

cắm đầy hoa đinh hương

chắc đến kỳ kinh nguyệt


a black man

in the white house

and by the front door

một người da đen

trong ngôi nhà trắng

ngồi ngay mặt tiền


I kiss my pillow

put my cheek upon the spot—

ready now to dream.

tôi hôn chiếc gối

áp má lên vết hôn

sắp lạc vào giấc mộng


Marilyn Sandall (1942 – 2015): Marilyn Sandall sinh ngày 9 tháng 7 năm 1942 và mất ngày 12 tháng 9 năm 2015. Bà lớn lên ở Oregon và sống nhiều năm ở Seattle. Haiku của bà xuất hiện trong nhiều tạp chí “Brussels Sprout”, “Woodnotes, Chiyo’s Corner” và tuyển tập “Haiku Northwest”.

nest hole

waiting a wren moment

before it reappears

tổ chim rỗng

chờ chú hồng tước

trước khi xuất hiện


morning mist -

wind shifts

the mountain peak

sương mai

gió thổi về

đỉnh núi


winter fog

the full moon

out of focus

sương mù mùa Đông

che khuất

trăng tròn


awakened

by the silence

first snowfall

tĩnh lặng

đánh thức

bông tuyết đầu mùa


bones beneath

hospital sheets

my father smaller

gầy giơ xương

trên tấm khăn trải giường

bố tôi bé lại


Doris H. Thurston (1924 – 2017): Sinh trưởng ở Woodland, tốt nghiệp Evergreen State College ở thành phố Olympia, Washington vào năm 1989. Bà xuất bản thơ trên hàng chục tạp chí và dạy sáng tác thơ haiku ở McCarthy, Alaska.

rain cloud

the day blows in

through sunshine

mây mưa

ngày bừng sáng

ánh nắng mặt trời


rain barrel

singing

its overflow song

trời mưa

vang lên hòa âm

chiếc thùng đầy nước


snowflakes

frozen to tree bark

morning silence

những bông hoa tuyết

đóng băng trên vỏ cây

tĩnh mịch ban mai


yellow leaf

you flutter down like a bird

but no song

những chiếc lá vàng

cánh chim bay liệng

nhưng không tiếng hót


I listen again - a whisper

winter settles

into the grass

tôi lại lắng nghe

tiếng thì thầm mùa đông

đọng trong thảm cỏ


piano keyboard

black and white songs

in my fingers

phím đàn dương cầm

bài ca vui buồn vang vọng

dưới ngón tay tôi


why do I reach

for miracles in vision when one

small flower will do?

làm sao thấy được

bao điều diệu kỳ

khi đóa hoa bừng nở


in a puddle

a leaf with a puddle

in the middle

trong vũng nước

trên chiếc lá rụng

đọng một giọt nước


spider web

floating in the wind

garden fragrance

mạng nhện

bơi trong gió

mùi hương khu vườn


wind in the trees

my dreams also fly

over the hill

gió trong vườn cây

những giấc mơ tôi

bay qua núi đồi


things live and die

along the edge of consciousness

I reach out my hand

vạn vật sống chết

theo đường chỉ tay

tôi chìa tay ra


full moon—

from the cloud bank

a circle of light

trăng tròn

qua đám mây dày

chỉ còn quầng sáng


quiet so deep

you can hear the swan

crook its neck

không gian tĩnh lặng

nghe tiếng thiên nga

uốn cong chiếc cổ


morning frost

a compost seedling

sparkles

sương giá ban mai

cây non

lóng lánh

Jay Gelzer (1943 – 2012): Bà sống ở Seatle, Washington. Là một nhà tâm lý trị liệu nổi tiếng, một nhà văn, nhà thơ và bà mẹ tuyệt vời. Các haijin Bắc Mỹ coi bà là một bông hoa lạ sáng chói, nồng nhiệt, nhậy cảm và trí tuệ sâu sắc trong vườn hoa các nữ haijin. Bà sống trong một ngôi nhà nổi và mất ở tuổi 70.

sunny morning

even the scraps

beautiful in the bowl

buổi sáng nắng tươi

mẫu thức ăn thừa

trong bát vẫn đẹp


twilight

the crows outlast

the gardener

hoàng hôn

những con quạ đen

sống lâu hơn người làm vườn


that ready smile—

her tale of finding

a marvelous morel

cô gái tươi cười

kể chuyện tìm ra

quả lu lu đực diệu kỳ


Michelle Schaefer: Michelle Schaefer chuyên làm thơ tự do và haiku. Haiku của bà đã xuất bản trên các tạp chí “Heron’s Nest” ,“Acorn”,Modern Haiku, A Hundred Gourds” và “Daily Haiku”.

winter solitude

the elevator speaks

to me

mùa đông cô đơn

chỉ có thang máy

chuyện trò cùng tôi


summer passing

the yard flamingo’s

rusty legs

mùa hè đi qua

những đôi chân hồng hạc

như hàng rào đen


thin winter air

the hair left behind

in her brush

gió đông nhẹ thổi

cô gái chải đầu

tóc bay về phía sau.

LVT

Haiku Bồ Đào Nha của Zlatka Timenova- Đinh Nhật Hạnh dịch và giới thiệu

alt

Zlatka Timenova (1949-) là haijin người Bồ Đào Nha, thành viên của WHA và là cộng tác viên quốc tế của CLB Haiku Việt- Hà Nội. Xin được gửi tới bạn đọc chùm haiku của bà.

1- Nuit chaude / une luciole, encore une / la danse des étoiles

Đêm ấm nồng

kìa đom đóm, thêm một con nữa

vũ điệu các vì sao

2- Fatigués, derniers / reflets du soleil / sur le mur

Mệt nhoài

những tia nắng cuối cùng

trên bức tường lấp loáng

3- Après l’hôpital / sur le chemin de la maison / les étoiles font mal

Ra viện

trên đường về nhà

ánh sao đêm làm mình khó ở

4- Chambre d’hôtel / solitude pleine / de mots inconnus

Phòng khách sạn

nỗi cô đơn

đầy những từ xa lạ

5- Station de métro / oranges peintes sur le mur / mal d’Afrique

Ga tàu điện ngầm

những quả cam vẽ trên tường

bỗng nhớ thế, châu Phi!

6- Cette soumission / dans le regard du chien / crime insupportable

Nhìn vẻ phục tùng

trong đôi mắt con chó

tội ác không sao chịu nổi

7- Les soupirs d’adieu / des feuilles jaunes / à bientôt!

Những tiếng thở than ly biệt

của lá vàng

hẹn ngày gặp lại!

8- Feuilles d’automne / couvrant les tombes / dormir ensemble

Lá mùa thu rơi

ôm ấp những nấm mồ

cùng chung giấc ngủ

9- Nuit parfumée / plantes, bêtes et hommes / le même frisson

Đêm ngát hương

người, vật, cỏ cây

đều chung niềm rung động

Đ. N. H


Haikư Thế giới nữ

Lời Biên tập: Người xưa nói quả không sai “Thơ Haikư thiên về chất nữ”.Trải nghiệm lý thú này trên kho tàng đồ sộ của Hiệp Hội Haikư Thế Giới (WHA) trong gần 20 năm thành lập 2000-2019 trên hơn 6.000 khúc haikư gồm 78 quốc gia và vùng lãnh thổ mà chúng tôi có may mắn sở hữu và dịch thơ đã chứng minh điều đó.Nhân dịp kỷ niệm lịch sử “20 năm thành lập WHA” vừa tổ chức tại Tokyo tháng 9-2019, xin hân hạnh trích đăng dần một số tác phẩm xuất sắc của các Nữ Haijin Thế giới 20 năm qua trong tổ chức này và trong nước gần đây, để mời các bạn thưởng thức và nhận định thêm tính chất nữ mềm mại,duyên dáng nhưng kín đáo -tâm tình thủ thỉ mà không quá bộc lộ về thế giới nội tâm sâu lắng và cả thế giới quan nhiều khi bức xúc ,cũng như về thế sự muôn màu của nửa phần nhân loại kiều diễm, tế nhị này trong thế giới biến động đầy mâu thuẫn của đầu Thế kỷ XXI này.

alt

I- Zlatka Timenova (1949-) Bồ đào nha

1-feuilles d’automne

volent au vent

le chat guette

- lá vàng thu

bay theo gió

chú miu rình


2-Rues de Paris

des pas légers

entre hier et toujours

- Đường phố Paris

nhè nhẹ những bước đi

giữa hôm qua và mãi mãi


3-pleine lune

amoureuse

d’elle-même

- trăng rằm vành vạnh

mình tự

mê mình


II- Noriko Soutome (1949-) Nhật Bản

1-Falling leaves

it was raining on the day

we did not meet

-Lá rụng tơi bời

suốt ngày mưa rả rích

mình không gặp được nhau


2-A man visits

he only wants to speak

about the stars

-Một chàng trai đến chơi

thao thao chỉ chuyện

trăng sao trên trời


3-To the full moon

exclusively

I speaks my lover’s name

-Em chỉ thổ lộ

tên người yêu dấu

với riêng trăng rằm !


III-Alexandra Ivoylova (1966-) Bulgaria

1-Pain.

In it

the infinity

-Khổ đau

chứa đựng vô cùng,

vô biên !


2-“Where is the Miracle ?

asks the youth

and goes away

Phép mầu ở đâu?! “

tuổi xanh cứ hỏi

để rồi bỏ đi


3-I am

your absence

Brings me back!

-Em là

nỗi thiếu vắng của anh

Cho em theo với , ngày xanh còn dài!


IV- Omila -Tsveta Izvorska (1935) -Bulgaria

1-the moon and me

the cricket senerades us

we three are awake

-Vầng trăng và em

khúc nhạc dế buổi chiều quyến rũ

cả ba chúng mình đều cảm nhận như nhau


2-I reach out my hand

and scoop a handfull of snow

the blue sky above me

-Tôi vươn tay

hứng đầy nắm tuyết

trời xanh cao vời vợi trên đầu


3- One word wizardry

the flower raised it’s hear

what did you tell it?

-Chỉ một lời phù phép

khiến bông hoa ngẩng nghe

theo anh nghĩ thế nào?


V-Kei MIKAMI(1939-) Nhật Bản

1-Spring rain

holding the funeral

of my dream

-Mưa xuân rơi

đưa tang

giấc mơ em


2-Summer comes

in the shapes of the caricature

of birds and beasts

-Hạ sang

dưới những bóng hình phác họa

của chim muông


3-The moon is the only

above the skyscrapers

above deserts

-Ngất cao trên sa mạc

trên cả nhà chọc trời

chỉ có vầng trăng thôi