Haiku Đan Mạch của Bo Lille- Đinh Nhật Hạnh dịch và giới thiệu

Bo Lille sinh năm 1949 ở Copenhague, Đan Mạch. Tác giả của 22 cuốn sách trong đó có 6 tuyển tập Haiku. Lãnh đạo Hội Underskoven - một trong hai diễn đàn văn học lâu năm nhất ở Đan Mạch. Mở Trường viết văn viễn tưởng, giảng dạy văn học khắp các nước vùng Bắc Âu. Sản xuất nhiều chương trình văn học trên truyền hình. Thành viên ban Chấp hành Hội nhà thơ Đan Mạch- Thụy Điển, Hiệp hội các nhà thơ trữ tình Đan Mạch... Hội viên WHA đồng thời là cộng tác viên Haiku Việt.

alt

Xin giới thiệu chùm haiku 5-7-5 (trong nguyên tác tiếng Đan Mạch) của ông cùng bạn đọc. Chúng tôi cố gắng giữ nguyên nhịp này ở bản dịch tiếng Việt.

1- The blackness of graves / the sound of those white churches / and then the silence

- Màu đen những ngôi mộ / chuông từ các thánh đường trắng kia / và thế rồi, lặng im

2- Burning field / cannons which are much too hot / the smell of burnt child

- Một vùng đất cháy bỏng / những khẩu đại bác đỏ rực nòng / mùi thịt thiêu em bé

3- Peace has broken out / cannons have been melted / into lovers' rings

Hòa bình vừa lập lại / những khẩu đại bác bị nung chảy / đúc thành nhẫn tình nhân

4- As you pass me by / a smile hanging in the air / embraces mine

- Em đi ngang qua anh / nụ cười buông trên không lơ lửng / ôm ấp nụ cười anh

5- A flying leaf falls / so softly on my sidewalk / that the stone is bruised

- một chiếc lá bay... rơi / nhè nhẹ êm êm trên lối dạo / mòn cả đá lát đường

6- Heaven's dancing floor / the pas-de-deux of sparrows / ends up in small eggs

- Trên sàn nhảy thiên đường / điệu vũ- bước- đôi bầy se sẻ / tận cùng bằng trứng xinh

7-Song of the fossils / a message from distant times / of how small we are

- Tiếng hát của hóa thạch / tín hiệu từ xa xưa vọng về / sao chúng mình bé thế!

8- This heavenly sky / a million stars wink at me / and I wink back

- Bầu trời tuyệt diệu này / triệu vì sao nháy mắt với tôi / và tôi liền đáp lại

9- Take a breath so deep / that you get a shooting star / down in your lungs

- Hãy thở vào thật sâu / như hút được một ngôi sao sa / vào buồng phổi mình vậy

10- Go star fishing / if you sail far enough out / you may meet yourself

- Nào đi câu sao trời / có thể gặp chính mình nơi đó / nếu dong buồm đủ xa

11- In warriors' minds/ the grand black darkness / cut out of the night

- Trong tâm hồn chiến sĩ / một khoảng tăm tối mênh mông / cắt rời từ đêm đen

12- The blackbird sings / love nearer / than nuclear bomb

- Con sáo đen hót rằng / tình yêu gần chúng ta hơn là / bom nguyên tử


Đ. N. H

Haiku tự do của Yu Soneda

alt

Yu Soneda sinh năm 1941 tại Hiroshima- Nhật Bản. Ông giữ cương vị Chủ nhiệm tạp chí Haiku Sogen và là Ủy viên chấp hành WHA. Soneda chủ trương Haiku Tự Do – một dòng, hai dòng hay ba dòng không cố định, không theo nhịp 5/7/5, không quý ngữ, không từ ngắt như Haiku cổ điển.

alt

1- Say something that makes me sweat

-Hãy nói điều gì đó làm tôi toát mồ hôi nào!


2- I as the morning riser searching for myself

-Tôi như người dậy sớm, đi tìm lại chính mình


3- Alone even in a dream

-Cô đơn ngay cả trong mơ


4-Sleeping alone with joyful dreams

-Ngủ một mình cùng những giấc mơ vui


5- The blue sky is a green signal for autumn

-Bầu trời xanh là tín hiệu đèn xanh cho mùa thu


6- Shadow at high noon is coal- black

-Chiếc bóng giữa trưa màu đen than đá


7- Sorry to keep you waiting for a smile like a spring breeze

-Xin lỗi để bạn phải chờ một nụ cười như gió xuân


8- Following it, only my own shadow

- Đi theo, chỉ chiếc bóng mình


9- A cat's love song after the rain

- Bản tình ca của mèo sau cơn mưa


10- Keeping a petal of wind in hand

- Đang cầm một cánh gió trong tay


11- The sea that swalloved a man

becomes totally transparent

-Biển vừa nuốt chửng một người

đã hoàn toàn trong xanh trở lại


12- Hitting a mosquito

palms joined together in prayer

- Đập muỗi

hai bàn tay chắp như lúc nguyện cầu


13- Father's Day

I'm drinking with my father

who died in War

-Ngày của Cha-

tôi hầu rượu bố

mất trong chiến tranh


14- Alone again

in full bloom

- Lại cô đơn

giữa mùa hoa nở rộ


15- Throw a stone

to the full moon

-Ném hòn đá

lên mặt trăng rằm


16- The cherry gets old

newly in spring

-Cây anh đào lại già thêm

mỗi mùa xuân mới


17- Sharpening the nails of a man

-Chuốt nhọn móng tay một người đàn ông


18- Snow grows on a stump

- Tuyết mọc trên gốc cây khô


19- The sun falls down the river burns

- Mặt trời rơi dòng sông cháy


20- Rain inquires the mighty tree

- Mưa hỏi thăm một gốc cây to


21- To my ears a stone 's soliloquy

-Một hòn đá ghé tai tôi độc thoại

Đinh Nhật Hạnh dịch và giới thiệu

Shiki (1867- 1902) mùa xuân- 107 khúc Haiku cổ điển Nhật Bản

Được vinh danh là “Cha đẻ của thơ Haikư Nhật Bản”,Matsuo Shiki là người ấn định tên gọi vĩnh viễn của thể thơ ngắn nhất thế giới này,vốn manh nha từ Cụ Basho (Thế kỷ XVII) thời đó quen gọi là “Hokku độc lập”.

alt

Ông là kẻ bảo vệ mạnh mẽ nhất thể thơ Haikư này, đã xuất phát từ mục tiêu cao cả đó mà thành lập một trường học và xuất bản một Tạp chí văn học ở Nhật Bản.Ông là nhà thơ lỗi lạc bạc mệnh, từ thuở thiếu thời đã mang trọng bệnh và ra đi năm vừa 35 tuổi đời phơi phới thanh xuân.Dẫu cuộc đời tài hoa quá ngắn,nhưng những tác phẩm của ông đã vinh danh ,tôn ông vào hàng Đại Sư cuối cùng của nền Văn học truyền thống cổ điển Nhật Bản.

”Ôi cô đơn

sau pháo hoa

Ngôi sao băng

”Vô tận đêm dài

miên man ta nghĩ

về ngàn năm sau”

Thiên đường-

một người đàn bà

một bông sen đỏ”

Shiki

Tháng 9 năm 2015, bà Lê Thị Bình và người viết bài này đã may mắn được thăm Nhà lưu niệm Shiki ở trung tâm Tokyo,chính tại ngôi nhà cũ 2 gian,trên mảnh vườn xưa, nơi hoa mào gà đỏ tía,giàn mướp cuối mùa triũ quả và cúc,loại hoa ông yêu quý nhất-đang nở rộ vào thu.Trong 2 gian nhà nhỏ đơn sơ, chỉ kê một chiếc bàn gỗ thấp, mặt bàn bị cưa một ô chữ nhật vừa đủ chỗ lồng một đầu gối nhà thơ khi ngồi sáng tác.Một thanh kiếm ngắn ông mang theo thời được điều sang Mãn Châu làm nghĩa vụ quân sự. Một tủ sách nhỏ.Thế thôi.Rất tiếc không ghi được gì hơn ngoài cảnh vườn, một góc có giếng nhỏ chưa kịp xây thành,tạm rào quanh bằng gỗ và giàn mướp cuối mùa quả còn lúc lỉu mà ngày xưa thân mẫu nhà thơ trồng lấy ngọn và quả non giã chắt nước chữa ho cho ông.Nội quy ghi cấm chụp ảnh-khác với Viện bảo tàng Basho cũng ở Tokyo.Đành chỉ vậy thôi.

Tức cảnh ,cảm nhớ người xưa mệnh bạc xin ghi lại đôi dòng cảm thông:

Ông hằng mong mùa thu

nay cúc vàng rực ngõ

Hoa đợi người! Người đâu!”

“Thiên đường nào đâu!

Bóng hồng nào đâu?

Chỉ bông hoa đỏ” …

ĐNH

107 khúc Haikư

Bài 1-

Ngày đầu năm

đất trời hòa hợp

mọi việc bắt đầu

Bài 2-

Xuân trong nhà ta

dẫu chẳng có gì !

Nhưng gì cũng có

Bài 3-

Tượng Đại Phật

gà gật

ngày xuân

Bài 4-

Tĩnh lặng

đi dạo một mình ,

một mình sung sướng

Bài 5-

Ôi,yên tĩnh làm sao

chiếc gậy cầm tay

đi dạo trong vườn

Bài 6-

Đêm xuân

không vợ

Biết đọc gì đây?

Bài 7-

Nắng ấm

hoa mận rụng đầy

trên tảng đá rêu

Bài 8-

Sương mù lan loang

núi rừng biến mất

Vùng Stupa lẻ loi

Bài 9-

Làn gió xuân êm

trong màu xanh điệp trùng ngàn ngọn núi

một ngôi chùa lẻ loi

Bài 10-

Thuyền

chuyện trò cùng bãi.

Ngày dài

Bài 11-

Tượng Đại Phật

vai tuyết phủ đầy

đang tan dưới nắng

Bài 12-

Mặt ao

sóng vỗ ì oàm

băng tan

Bài 13-

Băng tan

bầy ngựa thả hoang

chạy rông khắp làng

Bài 14-

Rổ cỏ

ai đó bỏ quên

không một bóng người

Bài 15-

Những ngọn núi mùa Xuân

chồng nhau

đỉnh tròn đều một loạt

Bài 16-

Đồng ruộng mùa Xuân

người đi, kẻ lại

chẳng hiểu họ làm gì

Bài 17-

Nơi đây, thắng cảnh

bác đang cày ruộng

chắc đâu hiểu ngọn nguồn

Bài 18-

Dẫm lên mây trắng

thở hít mù sương

vút cánh sơn ca

Bài 19-

Ngủ say trên đá

bướm liệu có mơ về ta chăng!

Một đời bất hạnh

Bài 20-

Dừng chân trên đỉnh chuông chùa

đèn đom đóm

lập lòe trong đêm

Bài 21-

Xem ta như bạn lữ hành

ta xin  với bướm

nhập cùng chuyến đi

Bài 22-

Nhịp cầu gẫy gục

một cây lệ liễu

cô tịch phía sau

Bài 23-

Ôi,trăng hoàng hôn

cánh hoa mận rụng

trên đàn Kôtô

Bài 24-

Lê nở hoa kìa!

vết tích còn lại

ngôi nhà tan hoang

Bài 25-

Ôi hoa cải dầu!

Sen vàng rực rỡ

trên chùa Môntơ

Bài 26-

Phải gắng sức lắm

mới treo được đèn

giữa hoa là hoa

Bài 27-

Tiếng chuông chiều

ướt đẫm trong mây

Hoa anh đào

Bài 28-

Đau yếu lắm rồi

vẫn sao luôn nhớ

Hoa anh đào ơi!

Bài 29-

Anh đào thắm nở

nhớ bao người thân

thảy đều xa cách

Bài 30-

Chiếc cuốc để đó

không một bóng người

Ôi sao nóng vậy!

Bài 31-

Sông Mogami

chảy chi nhanh thế!

Mang mùa hè đi

Bài 32

Đảo nào cũng rợp bóng thông

ngồi nghe tiếng gió

mát lòng hè ơi!

Bài 33-

Ôi!mát làm sao

Ngọn đèn đêm tắt

tiếng nước rì rào

Bài 34-

Ôi!mát quá

Bộ tộc Heike bị tiêu diệt rồi

Chỉ còn tiếng sóng

Bài 35-

Trên cầu treo

lênh láng tràn lan

những dòng nước mưa to vừa tạnh

Bài 36-

Nhìn đâu cũng thấy

ánh sáng thần linh

Ánh sáng tượng Phật

Bài 37-

Tượng Đại Phật

chẳng có ruột gan

Mát ơi là mát!

Bài 38-

Những ngày còn lại đời ta

hẳn đã định rồi

Đêm sao ngắn vậy!

Bài 39-

Trên bãi cát sáng,

đốt lửa làm chi?

Trăng soi mùa hạ

Bài 40-

Có con ếch xanh

bơi trong bình nước

Mưa giông tháng 5

Bài 41-

Đã gầy vì thể Waka

lại còm hơn

bởi Haikư tiết hè!

Bài 42-

Mùa hè gầy guộc

chỉ da bọc xương

Lạ kỳ vẫn sống!

Bài 43-

Trăng lên

gió luồn trong cỏ

một tiếng chim gù

Bài 44-

Dơi bay

tiếng cánh mịt mờ

Chính giữa lùm cây

Bài 45-

Con ruồi bẹp dí

gian buồng 4 chiếu rưỡi*

được vài phút bình yên

*căn buồng này khá hẹp,chỉ đủ trải vừa hơn 4 chiếc chiếu .

Bài 46-

Mình đi ngủ đây!

Cậu dậy đuổi ruồi ,

nhớ khua thật khẽ!

Bài 47-

Chẳng còn bóng muỗi

sau trận lụt tràn

Sao mà quạnh hiu!

Bài 48-

Lửa con đom đóm

trong lòng bàn tay

sáng lấp lánh lạnh

Bài 49-

Tiếng sấm bỗng dừng

trên một cây phía Tây

Ve kêu xa xả

Bài 50-

Ngừng kêu

con ve cất cánh

ta mới thấy chàng

Bài 51-

Góc tường cũ

một con nhện chửa

bất động hoàn toàn

Bài 52-

Một đàn cá quả

lượn trước mắt tôi

làn nước trong xanh

Bài 53-

Lùm cây mùa hạ

có kẻ lẻn vào

không lưu dấu vết

Bài 54-

Bông mẫu đơn trắng

chỉ một đêm trăng

rụng tàn hết cánh

Bài 55-

Ngắm hoa hồng

lâu lâu mỏi mắt

thời kỳ dưỡng bệnh

Bài 56-

Vẽ hoa hồng

bông thì dễ

vẽ lá khó ghê!

Bài 57-

Trong đền Taiga

quả anh đào rụng

Không một bóng người

Bài 58-

Cỏ dại mùa hè

Quận Saiga nhiều gái đẹp

Nhưng cũng lắm ngôi mồ

Bài 59-

Bông hoa anh túc

cánh tàn rơi rụng

làn gió ban ngày

Bài 60-

Chuyên chú vẽ hoa

công việc hàng ngày

mùa thu lại đến

Bài 61-

Phòng bên

đèn tắt

đêm sao lạnh lùng!

Bài 62-

Ban mai dù lạnh

nhà sư mới về

đọc một bài kinh

Bài 63-

Đền rộng mênh mông

ánh đèn thưa thớt

Đêm lạnh quá chừng!

Bài 64-

Nhà sư mới đến

một mình thỉnh chuông

Đêm đông lạnh cóng

Bài 65-

Ánh trăng

cùng với hoa cúc trắng,vàng

Mùa thu đang tàn

Bài 66-

Lả tả bay bay

lá vàng đâu đến

Mùa thu đang tàn

Bài 67-

Dằng dặc đêm dài

làm sao bắt được trăng vàng !

*Khỉ mơ!

*Khỉ đây ám chỉ con người.Mặt trăng là minh triết cao siêu.

Bài 68-

ÔI,vô tận đêm dài

miên man ta nghĩ

tận ngàn năm sau

Bài 69-

Sông Ngân

một đầu

dựa vào ngọn núi

Bài 70-

Căn nhà cô đơn

trên trảng cỏ vắng

khi vầng trăng tà

Bài 71-

Ôi làn gió thu ,

ước mãi bên nhau

Em và anh thôi!

Bài 72-

Cô đơn làm sao!

sau đêm pháo hoa

Một ngôi sao sa

Bài 73-

Sẻ đồng mùa gặt

bay chạm bù nhìn

rơi tòm xuống biển

Bài 74-

Na ná dạng người

những đêm trăng sáng

Bù nhìn đáng thương

Bài 75-

Trông kìa bù nhìn!

cũng mũi cũng mắt

-Ôi đời phù du

Bài 76-

Đàn muỗi mùa thu

biết ta sắp nghoẻo

đốt sao dữ dằn!

Bài 77-

Đã kề cõi tử

càng ồn ã hơn

lũ ve mùa thu

Bài 78-

Ngọn đèn phụt tắt

Tiếng gió rì rào

thổi qua bụi chuối

Bài 79-

Thế là đổ nát

ngôi đền thảm thương!

Sao Bashô thế!

Bài 80-

Mình khoái ăn hồng

say mê hokku *

Bà con nhớ nhé!

*Thời kỳ này chưa minh định danh từ haiku mà còn thường gọi là hokku độc lập.

Bài 81-

3.000 haikư

mình vừa sửa hộ

được 2 quả hồng!

Bài 82-

Nhai một quả hồng-

Tiếng chuông chùa vọng

từ Horyuji

Bài 83-

Quả hồng ta thích

không nhá được rồi!

Bệnh tình quái ác

Bài 84-

Con chim đang hót

làm rụng mất rồi

một chùm quả đỏ

Bài 85-

Gọt quả lê

bao nhiêu giọt ngọt

chảy dọc lưỡi dao

Bài 86-

Táo vừa hái trộm

ta đã xơi rồi

dạ dày đau quá!

Bài 87-

Quan lớn đi rồi

vút qua ,để lại

cái lạnh ghê người

Bài 88-

Trèo lên mái nhà

họ nhìn đám cháy

trăng lên mùa đông

Bài 89-

Một quả chín đỏ

rụng rồi đơn côi

Vườn ai trăng phủ

Bài 90-

11 kỵ mã

đầu vẫn đóng băng

qua cơn bão tuyết

Bài 91

-Kìa!từng đợt một

tuyết thành mưa đá

Gió mạnh quá chừng!

Bài 92-

Một cây cao vút

tít tận mây xanh

cánh đồng hiu quạnh

Bài 93-

Vòm cửa cô đơn

chơ vơ trảng lạnh

Tu viện ngày xưa

Bài 94-

Con sông mùa đông

cạn không còn đủ

cho vài vịt bơi

Bài 95-

Tạm trú mùa đông

quen dần chậu nước

một chú vịt con

Bài 96-

Ngày Tổng vệ sinh

rải nằm bãi cỏ

tượng Phật,tượng Thần

Bài 97-

Cơn bão tan rồi

thưa thớt bóng ve

buổi sáng thu này

Bài 98-

Hấp hối rồi kìa

kêu càng ra rả

lũ ve mùa thu

Bài 99-

Lá vàng

gió cuốn từ đâu

mùa thu đang chết

Bài 100-

Mọi tiếng ồn trong phố

tắt ngấm xa xa

chỉ còn tiếng ve xa xả

Bài 101-

Một con chim vụt bay

Lão ngựa già giật thột

trên truông đông khô cằn

Bài 102-

Bóng tôi, bóng trăng

chuyển động

Ánh trăng đông soi

Bài 103-

Một ngày thu đẹp

khói từ đâu đến

nhẹ bốc lên trời

Bài 104-

10 năm lao lực

đủ trả tiền học !

Mảnh chăn đã sờn

Bài 105-

Mô phật Thích Ca!

xin một điều cầu nguyện:

-Chỗ trú tạm mùa Đông!

Bài 106-

Hàng năm, vẫn mơ về hoa cúc

Hoa cũng thế

về ta

Bài 107-

Thiên đường

-Một người đàn bà

-Một bông sen đỏ

*** *** ***

Chép 2010- Hoàn chỉnh 2011- Công bố 2019

Ngõ bằng lăng Lập xuân Kỷ Hợi 2019

Đinh Nhật Hạnh& Đinh Trần Phương

Tham khảo:Cent sept haiku-Traduit du japonais: JOAN TITUS-Carmel/Verdier-2002-Paris

Issa mùa xuân- Haiku cổ điển

alt

ISSA MÙA XUÂN

*(1763-1827)*

HAIKƯ CỔ ĐIỂN

Thế giới sương

là thế giới của sương

Vậy mà, vậy mà…

***

Đừng bao giờ quên!

-Ta vừa ngắm hoa

vừa sa địa ngục

Hai khúc haikư nổi tiếng này của ISSA, chỉ riêng mình chúng đã nói lên nghệ thuật đậm vị thiền và cuộc đời chất chứa bao tầng gian nan, thử thách của thi hào nước Nhật có số phận bị đọa đày, bi thảm nhất trên đời.Cùng với Basho,Buson,Ryokai,Kikaku và Shiki- ông là một trong các vị Đại sư của thể thơ haikư cổ điển mà tiêu điểm là:”Khước từ cảm giác huyền diệu của vô lượng,từ đó nảy sinh hiện tượng”.

Tiếng ve đầu tiên

–Đời sao ác

ác! ...ác!

*

-Này bò,này cười

lên hai rồi nhóc!

Sáng mùa xuân này

Quãng đời 64 năm của thi hào ISSA hầu như chưa có một ngày hạnh phúc trọn vẹn.Lên 4 tuổi đã mồ côi mẹ .Bố tái giá.Không thể để cháu ở chung với dì ghẻ nanh nọc và ông bố nhu nhược, bà nội phải đem cháu về nuôi.Năm 14t, bà nội mất,cậu bé mồ côi phải tha phương cầu thực.Mãi khi đã hơn 40 tuổi,về thọ tang bố,nhờ người bạn cũ lo lót mới được chia một gian nhà kho không có cửa đến nỗi khi ông lâm chung tuyết phủ kín đôi chân trần.Nghèo.Khổ đến cùng cực.5 đời vợ,4 con đều chết yểu.Con gái sau cùng mồ côi cha từ khi mẹ còn mang thai 6 tháng.Vậy mà thật kỳ diệu,cho đến nay cũng chưa ai lý giải sức mạnh tinh thần nào khiến trí tuệ ông minh triết,thi lực siêu dồi dào đã để lại cho hậu thế khoảng 3 vạn khúc Haikư tuyệt diệu.Hình như trong những áng khúc haikư để lại không hề có trách móc,oán hận,than thân tủi phận trong hoàn cảnh bị dập vùi, bóc lột khiến ông điêu đứng trọn đời, ngay cả nỗi đau da diết nhất do đói nghèo tật bệnh mà cả 5 đời vợ cũng không cho ông nổi một niềm vui gia đình trước khi từ thế!Thật đọa đầy sao một kiếp người.

Haikuviet.com xin trân trọng giới thiệu
61 khúc Haikư mùa Xuân của Đại sư ISSA, một tài năng, một nhân cách siêu việt

Bài 1-

“Em lại trở về đây”

Én vừa hót phải không

cậu én?


Bài 2-

Bay từ quầng trăng

mùa Xuân

vừa đến


Bài 3-St 1823

Xuân vừa sang

sau một thời khờ dại

Mình ngốc nghếch lại lăn vào


Bài 4-

“Chúng ta chẳng bao giờ trở lại!”

Nói rồi

đàn ngỗng trời bay đi


*Bài 5- St 1819

Nào,

lại chơi với tớ

- Sẻ con côi cút ơi!


*Bài 6- St 1819

“Kìa !sẻ con bé bỏng,

Xê ra,xê ra

Bác ngựa đến kìa!


*Bài 7-St 1821

Ném quả bóng

vu vơ

trúng ngay chim sơn ca


*Bài 8-

Trong làn gió xuân

vẫn cầm đôi đũa

em bé ngủ say


*Bài 9-

Kìa tuyết tan rồi

Làng đầy

bọn nhóc


*Bài 10- St 1819

-Này bò!này cười!

Lên 2

rồi nhóc!


*Bài 11-

Cậu em tinh quái

Bút vẽ cầm tay

lần đầu họa sỹ


*Bài 12-

Trên đu, em bé

một cành anh đào

cầm tay


*Bài 13-

Vẫn giữ cánh diều

ngủ say,

nhóc con bé bỏng

*Một số bài ông viết về các con đứa trước ,đứa sau đều chết yểu.


Bài 14-

Trong ánh lửa

rực trên đồi ,

chiếc thuyền ai xuôi


Bài 15

Thành phố quê hương

dẫu đẹp màn sương

vẫn còn ọp oẹp


Bài 16-

Quả là khiêu khích

anh đào nở hoa

ngay bên túp lều


Bài 17-

Mưa xuân

bầy vịt trời đói meo

luôn mồm quạc quạc


Bài 18-

Đêm trăng

lũ ốc khóc

trong nồi


Bài 19-

Luộc rau

ngay trong suối khoáng

Mưa xuân


Bài 20-

Đàn én chiều hôm

dự đoán ngày mai

phần tôi chẳng có


Bài 21-

Hương hoa mơ

dành riêng cho khách

lách cách chén trà cụng nhau


Bài 22-

Đúng thế!

Chính tôi đã trèo

bẻ cành anh đào dại ấy


Bài 23-

Cánh đồng hoa cải vàng

tận cùng tít tắp

dưới chân núi Phú Sỹ


Bài 24-

Trong làn sương

hoa cải dầu

thấp thoáng


Bài 25-

Hoa anh đào dại

có người bảo vệ

là tượng Phật đá


Bài 26-

Hòa lẫn

hoa cải dầu

khói loang từ núi Asama


Bài 27-

Cánh anh đào rụng

con ếch đợi

há mồm


Bài 28-

Ánh dương tà tà lặn-

Cô bạn lỉnh đâu rồi

Ình oàng ếch gọi


Bài 29

-Thế gian là vậy

ngay đời bướm thôi

vẫn thường bận rộn


Bài 30-

“Bất luận đi phương nào

Vận may đi theo đấy”

Ếch kêu thế phải không?


Bài 31-

Nắng ấm lung linh –

“Có chuyện gì vậy?”

Ngủ mơ, tiếng mèo


Bài 32-

Vẻ thoải mái vô tư

con cóc

nhìn rặng núi


Bài 33-

Trên thuyền

một chú ngựa ngất ngưởng

Mưa xuân


Bài 34-

“Trên đời gì cũng tốt!”

đội ngũ xếp sẵn sàng

Nhà ếch


Bài 35-

Này ếch còm nhom

đừng mặc nó đánh

- ISSA đây rồi!


Bài 36-

Chỗ này

ướt sũng

Một ngọn núi xuân


Bài 37-

Mặc cho ngáp vặt

vang khúc dân ca

các chị hái chè


Bài 38-

Trái tim Thần xá tội

trong rặng liễu

đung đưa


Bài 39-

Trong làn gió xuân

xe tôi bò kéo

đến đền Zenko


Bài 40-

Từ phía mờ xa

thánh thiện

Mặt trời mọc ở Miwa


Bài 41-

Nằm ngủ bên nhau

một con bướm nhỏ,

một chú mèo con ,cùng nhà sư nữa


Bài 42-

Mùa xuân trong thinh không

tuyết đọng măng tre trúc

lô nhô


Bài 43-

Hướng về

phương năm mới

một đầu lân múa vờn


Bài 44-

Uốn mình trên lưng ngựa

luồn giữa cờ đuôi nheo

làn gió xuân đầu mùa


Bài 45-

Nến thắp sáng trưng

phía sau cỏ trúc

–Lễ hội búp bê


Bài 46-

Hạnh phúc của tôi

không to ,không nhỏ

ngày đầu năm này


Bài 47-

Ra vẻ như vừa cống hiến

hoa cho cả địa cầu –

Dãy hàng rào cây tươi


Bài 48-

Ung dung ,thư thái

một gốc mai rừng

giữa lùm bụi gai


Bài 49-

Một gốc bạch mai

tách biệt với đời

nở trên đỉnh núi


Bài 50-

Tung ra từ dòng thác

cho dẫu ngắm thật gần

mây hoa anh đào ẩn hiện


Bài 51-

Còn lâu mai mới ra hoa,

cao hai, ba thước

tuyết dày tháng ba


Bài 52-

Vừa dài, vừa hẹp

hây hẩy gió xuân

”Dốc núi Đàn bà”


Bài 53-

Chỉ vì thích thú

ngựa

ngậm hoa đào


Bài 54-

-Một cánh hoa mơ

đội đầu thay mũ

Con ếch ì oàm


Bài 55-

Từng cặp đối đầu

hùng hồn tranh luận

Họ ếch mùa Xuân.


Bài 56-

Vẫn ngồi bình thản

một chú ếch con

khi ngựa ngửi hơi


Bài 57-

Thưởng làn gió xuân

họ hàng nhà khỉ

tắm suối khoáng nóng


Bài 58-

Đêm nay trăng quầng

Thiên đường nhã nhạc

ai đó vừa nghe


Bài 59-

Gió xuân hây hẩy

đôi khi cũng thấy

mặt trăng cuối ngày


Bài 60-

Ngay khi nhặt từng hạt thóc

tệ hại thay

gà con tranh cướp nhau


Bài 61-

Con bướm ngủ say

cánh tay tôi

làm gối

Tủ sách dịch Haikư Nhật Bản & Thế giới

Đinh Nhật Hạnh& ĐinhTrần Phương

Trích dịch :”The Heart of Issa”-Taka.Saito

Ngõ bằng lăng - Hà Nội– Ngày 1-2-2019

Buson- Mùa đông (1716- 1784) Haikư cổ điển Nhật Bản

alt

Bài 1-

Mùa đông khô héo

đen quạ

trắng cò


Bài 2-

Băng tuyết đầu mùa –

Một con hạc ốm

nhìn thấy xa xa


Bài 3-

Mây gió

suốt canh dài

bóng con choi choi đêm trăng


Bài 4-

Con choi choi trên bãi

không cỏ,không cây

Đêm mưa riêng nó


Bài 5-

Một con chim chích

vụt đến, đi ngay

Hoa mơ nở trắng


Bài 6-

Một chú cò ướt sũng ,

một con hạc nắng vàng

Cơn mưa mùa đông


Bài 7-

Đôi chân khẳng khiu,

chắc vừa ốm dậy

Lạnh thế! Hạc gầy!


Bài 8-

Đôi chim chích ra ràng

bay về bụi trúc

dưới làn mưa đông


Bài 9-

Thủy điểu là là bay

trên xóm vắng ,

mình nhuộm nắng chiều


Bài 10-

Một con chim chích-

“Việc gì vội vã

hỡi bụi cây đóng băng?”


Bài 11-

Một cơn gió thổi

lông trắng lộ ra

một đàn thủy điểu


Bài 12-

Cả bầy thủy tước

bị cuốn bay đi

trong luồng gió núi


Bài 13-

Thuyền kết cầu nổi

thừng buộc đóng băng

Băng đông thành đá


Bài 14-

Khuya khoắt

trên băng

chiếc thuyền con vô chủ


Bài 15-

Hễ đứa nào ngoan

thưởng áo bông

mỗi con một chiếc


Bài 16-

Mũ bé trùm đầu

kéo che kín mặt

đáng yêu chưa nào!


Bài 17-

Giữa mùa đông

luyện giọng hát một bài ca cổ –

Con nhà ai thế kia?


Bài 18

-Đèn đóm chập chờn

chẳng chịu thích nghi –

Dãy nhà tuyết phủ


Bài 19-

Lá rụng tơi bời

chất đống quanh nhà

một cụ già thượng thọ


Bài 20-

Mái nhà dẫu thấp

Hạnh phúc tràn đầy

tạm trú qua đông


Bài 21-

Như ủ than hồng

nhà tôi ẩn kín

Băng tuyết phủ đầy


Bài 22-

Dọn dẹp cửa nhà

đồ đoàn chẳng mấy

Chủ nhà là ai?


Bài 23-

Nhà cũ thu xếp gọn

Chỉ vài thay đổi nhỏ

đang đông mà ngỡ đã xuân rồi!


Bài 24-

Tường vách nhà tôi

kín mít không tai

Mùa đông


Bài 25-

Nhà người đánh cá

sáng đèn cùng lũ mòng biển

Chiều hôm


Bài 26-

Đêm tuyết rơi

những căn nhà say ngủ

đã trắng lạnh ,càng trắng hơn


Bài 27-

Lấy cá mà ăn!

Tôi không hầu cậu nữa!”

lòng thương hại của vú nuôi


Bài 28-

Vùi than hồng

sẽ nấu chín

một nồi cơm


Bài 29-

Chiều hôm người xưa

giống như tôi vậy -

Mưa buốt rơi hoài


Bài 30-

Mua tỏi tây

tôi trở về

đi qua lùm cây trơ trụi


Bài 31-

“Chim và Hoa”

sách viết chưa in

Năm tàn tăm tối


Bài 32-

Gió đông rét mướt

Năm ngôi nhà này

làm gì sống đây!


Bài 33-(Sáng tác năm 1768)

Tôi bị phụ tình

đêm nay than vãn

cùng bầy choi choi trên sông


Bài 34-

Mùa sân khấu,

ngày đầu tiên thú vị giữa cuộc đời buồn

-Đến bữa ăn rồi!


Bài 35-

Ngày tốt, ngày xấu

trôi như nước chảy

trên quyển lịch cuối năm


Bài 36-

Tôi phải lờ đi

món nợ năm cũ

khất qua mùa đông


Bài 37

Tiếng ngáy khò khò

vang lên như sấm

khiến con dưa biển* bò đi

*Dưa biển tên một loài hải sản rất được ưa chuộng ở Nhật Bản


Bài 38-

Năm mới vừa sang

rũ bỏ áo quần

một cuốn lịch cũ


Bài 39-

Mùa đông đến rồi

chiếc áo da tuyệt đẹp

Tôi vừa sắm năm nay


Bài 40-

Tự mình hạn chế

tôi sống ở đây

qua vụ đông này


Bài 41-

Ta từng muốn chết

được vùi cạnh mộ chí

giữa đám cỏ may này


Bài 42-

Vị khách hằng mong đợi

tiếng chân rõ từ xa

dẫm trên tầng lá đổ


Bài 43-

Nước tiểu ướt áo futon *

phải đem phơi hong

trước làn gió đông

*Áo bông dầy mặc rét


Bài 44-

Nỗi sầu mùa thu

như vừa quên lãng

lại tiếp cơn mưa đông đầu mùa


Bài 45-

Ông khách lắm lời

dằng dai câu chuyện

Kéo dài cơn mưa


Bài 46-

Lặng lẽ

rừng sồi

dưới ánh trăng đông


Bài 47-

Chưa được cấy cày

ngó bộ buồn sao

trảng cằn xơ xác


Bài 48-

Thẳng tắp

một lối mòn xuất hiện

trên miền đất cỗi cằn


Bài 49-

Hoa cúc mùa đông

Mới nở lứa đầu

muốn giữ nguyên thể nụ


Bài 50-

Bụi cúc mùa đông

nở đầu làng

Nắng chiếu


Bài 51-

Bông thủy tiên vàng

như trang tố nữ

đang bị nhức đầu


Bài 52-

Hoa mai vừa nở

Lửa bắn tóe ra

từ chiếc bàn là *

*Ngày xưa chưa có điện phải dùng bàn là đốt than củi.


Bài 53-

Hoa thủy tiên

trên kinh đô lạnh

nở vàng đó đây


Bài 54-

Giàn đậu tía

trên ngôi đền cổ tồi tàn

rụng sạch lá


Bài 55-

Giậu cúc vàng

khô quắt

Xung quanh lá rụng đầy


Bài 56-

Hoa bồ công anh

nở trái mùa

dặm mòn băng phủ


Bài 57-

Quy luật thời gian ,

giờ rụng tàn đã đến

Hoa mai mùa đông ơi!


Bài 58-

Muốn mua giấc mơ tiên

không rập rờn cánh bướm

Bông mẫu đơn mùa đông


Bài 59-

Chặt cây

mùi nhựa thơm lừng

cánh rừng mùa đông


Bài 60-

Vừa mới xỏ chân

đôi giày trượt tuyết

một chú chuột vọt ra!


Bài 61-

Ngựa buộc một con-

Hai người đội tuyết

nỗi sầu chia ly


Bài 62-

Một con sâu

thỏa mãn ,tự hào

trong cơn mưa mùa đông sớm


Bài 63-

Cơn mưa đầu đông

Kìa con chuột nhắt

leo lên đàn Kôtô


Bài 64-

Một bông tầm xuân

vướng vào đuôi ngựa

miền đất cỗi cằn


Bài 65-

Bầy cáo

đang đùa

với hoa thủy tiên dưới trăng


Bài 66-

Con sông mùa đông

giữa làng cô quạnh

con chó đang đuổi bắt rái cá


Bài 67-

Vầng trăng mùa đông

trên ngôi đền không có cổng

Thăm thẳm bầu trời


Bài 68-

Vượt trăm dặm tuyết băng

Mình ta trọn với

trăng thuyền đêm nay


Bài 69-

Buổi sáng đông này

vừa bán chiếc bình

cho người chủ trại


Bài 70-

Chàng bán than

soi gương

nhờ một bà cầm gương hộ


Bài 71-

Người đưa thư tận tâm

vừa đi qua đây

Mưa tuyết rơi dày


Bài 72-

Kìa người mê câu cá!

đáng sợ làm sao

Chiều đông mưa ảm đạm!


Bài 73-

Bầy vịt trời

bay xa

tôi rửa chiếc cuốc ,sóng lăn tăn


Bài 74-

Trên người bán than

đêm dần buông xuống

Ngày cuối năm rồi


Bài 75-

Ì ạch túi cá khô bên này

khệ nệ bị than to bên nọ

Tôi từ Ono về


Bài 76-

Bóng người gieo lúa mạch

đổ dài

theo mặt trời chiều hôm


Bài 77-

Tiếng ai cưa gỗ

nửa đêm đông lạnh

Cưa kêu đói nghèo


Bài 78-

Bến sông mùa đông

ngồi trên thuyền

một bà đang rửa rau


Bài 79-

Gió đông rét buốt

người bán than

cô độc trên chiếc phà


Bài 80-

Phố nhỏ

tiếng rao người bán tỏi

Trăng suông


Bài 81-

Đường tắt lên cõi Niết Bàn

có bao nhiêu ngả vậy ?

Hỡi người tụng kinh đông?


Bài 82-

Bị đày đọa tiết đông

một con ngựa buộc

ngọ nguậy cặp đùi


Bài 83-

Đêm giao thừa

thời khắc trang nghiêm

của người cao tuổi


Bài 84-

Trang phục màu đen

ban đêm nền nã

các nhà sư tụng kinh


Bài 85-

Mặt trời vừa lên

quý báu làm sao cho khách hành hương

sau 10 đêm niệm Phật


Bài 86-

Với dân thành thị

áo khoác này quá mỏng manh

trên đền cao đỉnh núi


Bài 87-

Đêm trăng mùa Đông

nước kín từ dưới núi

nấu thưởng trà đền cao


Bài 88-

Thưởng nước chè tươi mới hái

ngắm ngọn cây cao nhà bên

thú vị phía bên kia bức tường


Bài 89-

Chim le le bay

ánh đèn xa xa

phía đông Kyoto


Bài 90-

Chim le le

lẻ loi một chiếc đèn

rời lâu đài


Bài 91-

Ban mai tuyết phủ

Khói bếp nhà ai

Vui sao!


Bài 92-

Chiều tà

một vì sao lấp lánh

trên đồng rộng cỗi cằn


Bài 93-

Mải ngắm đỉnh Fuji

một bóng người lướt qua

Phiên chợ tất niên


Bài 94-

Năm cũ sắp qua

-Bao nhiêu là rác thải

đổ xuống sông Sakura


Bài 95-

Cuối năm

nữ phường tuồng Kabuki

như bông mai đêm nở


Bài 96-

Giờ đi thưởng tuyết

nên mặc gì đây?

-Áo tơi rơm, mũ cói


Bài 97-

Lần lần ,lữa lữa

thiếu phụ thì thầm –

“Năm nữa lại sắp qua!


Bài 98-

Nào lên giường thôi!

Mai mồng Một Tết rồi

bộn bề bao việc


Bài 99-

Xa xa ngọn núi

Tia nắng cuối ngày

Cơn mưa mùa đông


Bài 100-

Cho ta nghỉ một đêm

ném thanh kiếm xuống-

Tráng sĩ nhìn tuyết rơi


Bài 101-

Đi xa một chuyến

đã thấy ánh đèn

mở màn sân khấu mới


Bài 102-

Lá rơi

giữa hai đợt rụng

tiếng cối xay vang


Bài 103-

Không một bóng thủy cầm ,

đi qua xóm nhỏ-

Chà,lạnh ghê người!


Bài 104-

Thui thủi một mình

đi thăm ông bạn-

Mảnh trăng mùa đông


Bài 105-

Tia nắng ban mai

trên miền băng giá

đàn ngựa gặm cỏ bóng mờ mờ


Bài 106-

Đi cùng khách lữ hành

định vượt qua ngọn núi

Một vùng đất tiêu điều


Bài 107-

Cỏ vùng giãi nắng

yên phận

héo dần


Bài 108-

“Lão thụ!nở đi!

Đừng để họ nhạo báng!”

Gốc mai mùa đông cằn


Bài 109-

Ánh trăng đông

giữa hàng cây trụi lá

Ba cây tre


Bài 110-

Nhường một cành cho tuyết

Gốc cây nọ

nở vụ hoa trái mùa


Bài 111-

Bẻ một cành hoa mơ

răng rắc

chạm vai một cụ già


Bài 112-

Sen tàn

ao cạn

Cơn mưa mùa đông


Bài 113-

Mọc râu ria

như trang tráng sĩ

củ cải trắng này!


Bài 114-

Làn gió đông cắt da

liếc xuống đáy vực

tôi né người tránh gió, tối om om


Bài 115-

Băng đầu mùa

sao lại tụ đây,

giữa đống đá này?


Bài 116-

Băng đóng ban mai

sắc như dao cạo

bám vào dây gàu


Bài 117-

Ngay cả suối nguồn

cũng chảy ít dần –

Băng đông


Bài 118-

Bầy vịt trời

đáp xuống ao rất nhẹ

Mưa qua rặng sồi


Bài 119-

Kyoto -

Pháo hoa ngày hội

sáng đẹp trong băng


Bài 120-

Đồng đất miền Mushahi

lộp độp mưa đá

rơi trên mũ tre


Bài 121-

Tuyết đầu mùa dần vơi

những bông cuối cùng

Trăng trên rặng tre


Bài 122-

Thêm một năm nữa

tuyết lại phủ đầy

đền Komachi


Bài 123-

Mưa hiu hắt

âm thầm rơi trên đám rêu

Nhớ lại bao thời xưa xa vắng


Bài 124-

Mưa tuyết rơi dày

trên ngôi làng không gác chuông

Đêm sâu thăm thẳm


Bài 125-

Kẻ nghèo khi mưa to,

một chiếc áo tơi rơm

vẫn sang giàu trong tuyết


Bài 126-

Gió đông hiu hắt

Tiếng sóng vỗ òa

vỡ vào vách đá


Bài 127-

Cơn giông mùa đông

trên gai cành chanh

cơn mưa đọng giọt


Bài 128-

Hôm qua ,trên núi -

Trên đồng, hôm nay

còn mái nhà tôi ,ngày mai tuyết phủ


Bài 129-

Xóm cổ,đậu cành tre

một con thủy tước

làm giọt giọt mưa rơi


Bài 130-

Vẫn con đường xưa

sao đẹp quá chừng

trong mưa tuyết rơi


Bài 131-

Mưa mùa đông

chuẩn bị khôn ngoan -

Đôi ô chờ sẵn


Bài 132-

Cuốn tung màn nhà hát

ngay khi mùa diễn bắt đầu

cơn giông lúc nửa đêm


Bài 133-

Đi săn bằng chim ưng

ngài quý tộc nọ

tránh giẫm lên đồng lúa


Bài 134-

Bên giếng nước

con dao nhà bếp rơi

tiếng nghe ghê lạnh


Bài 135

Có ai

vừa chạm cửa -

Chú chó lạnh va vào trú đông


Bài 136-

Lếch thếch trong mưa

mình đổi thay kỳ quái thế!

dưới chiếc ô mượn nhà chùa


Bài 137-

Như tranh trên tường

nhìn xúc động quá

Tuyết phủ sáng nay


Bài 138-

Bếp than người gác cổng

chuyển sang màu trắng nhạt

Lại một sớm giá băng ./.


***

Tủ sách dịch Haikư Nhật Bản &Haikư Thế giới

**Đinh Nhật Hạnh & Đinh Trần Phương**

Trích dịch: “The Heart of Buson “-Takefumi Saito&William Nelson” -2006

NGÕ BẰNG LĂNG-HÀ NỘI

Tháng 11-2018

Mùa đông- Haiku cổ điển Nhật Bản

Hà Nội…Mùa vãn thu đã buông những lá bàng vàng,vẫy tay tạm biệt trước khi đỏ rực những dinh bàng Yên Thái cổ xưa ;nao nức chờ mùa lá Phong đầu tiên sưởi ấm trời Thăng Long đang chuyển màu áo đỏ .Và heo may đã về trên những sắc màu áo ấm đầu mùa của các thiếu nữ phong phanh.Mùa đông sắp sang

Theo chương trình đề ra trong 2 năm kế tiếp- từ năm 2018,Trang Website haikuviet.com Haikư- Hà Nội đã chuyên giới thiệu có hệ thống những thi phẩm tiêu biểu của 4 Đại thụ Haikư và Haikư cổ điển Nhật Bản qua 4 mùa XUÂN- HẠ- THU- ĐÔNG.Năm nay-2018 chúng tôi đã hoàn thành đăng phần sáng tác của Matsuo BASHO (1644-1694),BUSON(1716-1784) và Haikư cổ điển Nhật Bản.Năm sau,xin hẹn gặp lại thưởng thức tác phẩm chọn lọc của 2 Đại thụ ISSA và SHIKI.

Mùa đông xứ mình không có tuyết;mời các bạn mang áo ngự hàn cùng thưởng thức phong cảnh mùa đông xứ người qua các tác phẩm kinh điển mang dấu ấn thời gian.

Để có một nhìn nhận nhất quán và toàn bộ,xin mời tham khảo loạt bài này trên Website haikuviet.com từ đầu năm 2018.

Trân trọng,

Ban biên tập

MÙA ĐÔNG

alt

Bài 1-

Trên núi, trên truông

không gì động đậy-

Sáng nay tuyết dày

Chyo-ni


Bài 2-

Chẳng còn trời đất-

Chỉ tuyết mà thôi !

rơi,rơi …vô hồi

Hashin


Bài 3-

Đẹp chưa !con quạ

thường ngày ghét thế-

Sáng này tuyết rơi

Basho


Bài 4-

Đến cả chú ngựa

cũng trông ra vẻ-

Tuyết về sáng nay

Basho


Bài 5-

Gà vịt ngủ yên

tuyết rơi

rất dày

Kien


Bài 6-

Dưới chiếc ô cũ

con dơi

ở nhờ

Buson


Bài 7-

Kìa!Chó mà lễ độ ,

lối mòn né chỗ

cho khách qua đường

Issa


Bài 8-

Con chim đang hót

đột ngột bỗng dừng -

Hoàng hôn tuyết rơi

Aro


Bài 9-

Xin trú tạm không cho !

dãy nhà đèn sáng-

Mưa tuyết phủ đầy

Buson


Bài 10-

Trên quãng đường chiều

khi tôi dừng lại

tuyết rơi nặng nhiều

Shiki


Bài 11-

Ánh sáng lâu đài

nhạt nhòa

trong đêm tuyết phủ

Shiki


Bài 12-

Đợt tuyết vừa rồi

phải chăng khác tuyết

năm này đang rơi?

Basho


Bài 13-

Khi tôi nghĩ trên mũ

chính tuyết của mình-

Thấy hình như nhẹ

Kikaku


Bài 14-

Một,

chỉ một chiếc ô đi qua

Chiều hôm tuyết rơi

Yaha


Bài 15-

Nhai nhai rau ráu

con ngựa ăn cỏ

một chiều tuyết rơi

Hyukoku


Bài 16-

Quả cầu tuyết đắp

cuối cùng

cũng to

Oemaru


Bài 17-

Lỗ nhỏ mình tè

rỗ trên mặt tuyết

ngay trước cửa nhà

Issa


Bài 18-

Có đây!Có đây! “

Ai vẫn đập cửa

bởi tuyết phủ dày, không sao nghe tiếng

Kyorai


Bài 19-

Đứng ngắm tuyết rơi

biến dần từng người một -

Mưa tuyết phủ dày

Katsuri


Bài 20-

Cầu cho ta chết

trên truông tuyết này-

Để thành “Phật Tuyết”

Chosui


Bài 21-

Sau mùa hoa cúc,

ngoài củ cải dài

còn gì nữa đâu

Basho


Bài 22-

Cỏ cây ngoài vườn đổ

đâu vẫn nằm đó,

y nguyên

Ryokan


Bài 23-

Gió Tây thổi dồn

lá vàng vun đống

tụ về hướng Đông

Buson


Bài 24-

Gió từ phương Bắc

lá vàng rơi rụng

dồn về phía Nam

Buson


Bài 25-

Vắng lặng,

một chiếc lá rụng

Kìa! một chiếc nữa rồi!

Issa


Bài 26-

Lặng yên -

con chim non đi trên lớp lá rụng

nghe rõ từng tiếng chân

Ryushi


Bài 27-

Mèo con

bỗng rạp mình xuống đất-

Chiếc lá rụng bay bay

Issa


Bài 28-

Lá vàng

ngâm đáy nước

đọng trên đá lô nhô

Joso


Bài 29-

Gió thổi

dồn bao nhiêu là lá -

Đủ cho ta sưởi rồi

Ryokan


Bài 30-

Cỏ thảo nguyên đổ rạp

mắt có thể rõi nhìn

khí lạnh đang tăng nhanh

Issa

<