Vùng băng tuyết cấm- Ban’ya Natsuishi- Nhà XB Repro India limited

LỜI BIÊN TẬP: Xin trân trọng giới thiệu tác phẩm Haiku mới nhất “ The forbidden Zone of Ice” (Vùng Băng tuyết cấm) ấn hành tại Ấn Độ tháng 1 năm 2018 của Ban’ya Natsuishi ,Chủ tịch Hiệp Hội Haiku Thế Giới (WHA) - tác phẩm thứ 98-vừa gửi tặng Haiku Việt.

Tác phẩm mới nhất của Ban’ya Natsuishi –Chủ tịch HH Haiku Thế Giới

“VÙNG BĂNG TUYẾT CẤM”

I-Lời giới thiệu

II-VÙNG BĂNG TUYẾT CẤM

III-TRÁI TIM ĐEN

Xin điểm sơ vài nét về Đại tác giả này-người Bạn lớn của Haiku Việt từ 2012.Ông sinh năm 1955 tại Quận Hiôgo,thị xã Aioi, Nhật Bản. Giáo sư Đại học Thiên Hoàng (Meiji) Tokyo.Sáng lập Hiệp Hội Haiku Thế Giới năm 2000 .Ông là nhà thơ Haiku đương đại có nhiều tác phẩm Haiku đã ấn hành trong nước và ở nước ngoài nhiều nhất thế giới,hiện đã gần 100 cuốn.Người ta đã suy tôn ông là “The Greatest Modern Haiku Master after Classic Master Matsuo BashoBậc thầy Haiku hiện đại lớn nhất ,sau Đại sư Haiku cổ điển Matsuo Basho.

alt

Tuyển tập Vùng Băng tuyết cấm gồm 15 liên khúc độc lập có tiêu đề riêng ,độc đáo ,đa phần khó hiểu. Không riêng tập này mà cả những tập trước cũng vậy, đều lấp lửng,giàu điển tích thần thoại La mã,Hi lạp kể cả Kinh Cựu ước,nhiều tên nước ,tên thần …không hề kèm chú giải –một cách tôn trọng bạn đọc rất tế nhị của tác giả bậc Đại sư này.Tứ thơ của ông phong phú kỳ lạ,hầu như không có bài thơ nào na ná nhau giữa hàng ngàn bài,trên chục ngàn bài trong suốt hai chục năm qua.Đặc biệt có tác phẩm in 9 thứ tiếng như cuốn Nhà Hát Vùng Sa mạc “Le théâtre du Désert” mà người viết bài này đã trân trọng giới thiệu năm 2017 trên Website haikuviet.com. Ông lại còn tổ chức rất công phu trình diễn những khúc ưa thích của mình trên thông tin đại chúng bằng nhiều phương tiện hiện đại : thư pháp,thư họa,liên khúc haiku phổ nhạc,phiến đoạn múa ba lê dài hàng 15 phút…biến động ,súc tích và công phu phổ biến trên Đài BBC,Đài VOA …Nói đến Ban’ya Natsuishi ,là nói đến nỗi đam mê sáng tác,say sưa phổ biến Haikư và tổ chức các Đại hội Haikư ,Tọa đàm Haikư… quảng bá cho thể thơ độc nhất này hàng năm tại nhiều quốc gia trên các châu lục-trong đó có Việt Nam mà ông bà đã đến tham dự 2 lần năm 2012 và 2014.

Đọc Haikư Ban’ya quả không dễ cảm thụ, dù tác giả đã tự dịch thơ mình từ tiếng Nhật ra tiếng Anh hay tiếng Pháp- bởi lẽ cách thể hiện mới quá,lạ quá, chưa ăn nhập mấy với tư duy thẩm thơ phổ biến xưa nay vốn dễ dãi ,thiên nặng trữ tình ,lãng mạn của bao thế hệ đắm đuối trong ảnh hưởng thơ Đường,thơ Pháp cổ điển… dẫu hay; nhưng khiến ta khó lòng chấp nhận trào lưu mới ,quá mới.Bản thân người viết mấy dòng này ,quả thật còn mù mờ,cũng không hiểu mấy ý tứ của tác giả ,dù đã khá quen với thơ ông từ gần 10 năm nay,đã chuyển ngữ tiếng Việt hàng ngàn bài và bình luận vài tập .May ra cố tìm tòi,nghiền ngẫm mới thấu đạt nổi phần rất nhỏ nào.Ví dụ trong cả tập “ Vùng Băng tuyết cấm” chỉ vụt hiểu loáng thoáng phần nào chủ đích của tác giả qua các bài:

“ Con gấu đói /buộc phải ăn cả giấy / gục chết ngay trên Sân khấu Băng” ( bài số 13)

“Tuyệt vời ! / Cú nhảy lộn 4 vòng / ngay trên quả bom chưa phát nổ” (bài số 28)

“ Ngay trên mặt băng / vừa xảy ra va chạm giữa 2 vị thần linh ( bài số 32)

May quá,nếu không có 3 câu này thì dù nể phục tác giả mấy đi nữa chắc sẽ phải buộc điện đàm trao đổi dăm lần.Xin bạn đọc và các nhà thơ Haikư Việt kiên nhẫn dành nhiều thời gian hơn tìm ý ẩn sâu sắc,tinh tế phía sau -có lúc rất xa , phải nhắm mắt định thần, thẩm định những thông điệp ẩn,mờ thấp thoáng cho đến khi khóa bỗng tự bật ra cho ta nhập với luồng suy tư của tác giả.

“Con gấu đói đến mức cùng kiệt phải nhai giấy rồi chết vì khối băng khổng lồ Nam cực đang tan nhanh khiến cư dân hoang dã tiệt đường sinh sống,không nơi trú ẩn.Bắc cực hiện là vũ đài tranh chấp nguồn tài nguyên khổng lồ vô tận giữa các cường quốc ;tình thế chẳng khác gì ngồi trên bom chưa nổ ,chỉ cần một va chạm nhỏ là …xong”.Và biển Bắc,biển Đông…nào có khác gì !.Ai có thể đoán hiện chính xác có bao công trình ngầm dưới đáy sâu các Đại dương kia đang mai phục,chiếm cứ bất hợp pháp để rồi sẽ bất ngờ tấn công hủy diệt thế giới, độc chiếm thế thượng phong làm bá chủ địa cầu!Thế giới chia rẽ này mà giấc mơ hòa bình chỉ là lá bùa,liệu còn được bao hy vọng sống còn!Nhãn quan địa-chính trị của Ban’ya đã thấp thoáng từ thập kỷ trước,nay đã ngày càng rõ nét hơn trong cuốn “Giáo hoàng bay “(Flying Pope).Tất cả 99 bài đều chủ ý lặp lại điệp khúc “ Giáo hoàng bay”-tỷ như:

Giáo hoàng bay / đóng băng ngay / trên Thiên an môn”

hay là

“ Với Giáo hoàng bay / Quả đất / là giọt nước mắt khổng lồ “

-“Một máy bay tự sát / làm tan biến một nhà chọc trời / và cả một con yếng nữa” Làm sao ta có thể đoán trúng con yểng ấy là ai!

Lại nữa “ Giáo hoàng bay / thả bóng mình / lên tòa Bạch ốc

Và ví von rút từ Kinh Cựu ước như trong câu “ Trong chiếc vỏ chai / hai / con tàu Noah

và thêm nhiều câu đố cực kỳ khó lý giải “ như Nghĩ về con rắn / đang nuốt con nhái / đang nuốt con rắn” …

Chúng tôi sẽ đăng tiếp những chương còn lại của cuốn “”VÙNG BĂNG GIÁ CẤM”trong thời gian tới để cùng nhau nghiên cứu xu hướng sáng tác và cách thể hiện những nhận thức,suy tưởng hiện đại quá mới mẻ ,không ràng buộc bởi tư duy cổ điển ngay tại chính quốc của tác giả. Mục tiêu của Ban’ya Natsuishi đã quá rõ trong đoản khúc nổi tiếng sau đây mà tác giả rất tâm đắc suốt nhiều năm qua:

Gió / từ tương lai thổi tới / chia đôi dòng thác

-Dòng thác nào? Phải chăng là Dòng thác Haikư xuất xứ từ xứ sở Hoa anh đào ,hiện đã lưu hành trên hàng trăm nước!

-Làn gió nào? Từ tương lai xa mờ mịt đang thổi tới! Phải chăng đó là Làn gió đổi mới,hiện đại hóa thể thơ ngắn nhất thế giới-Haikư mà ở Việt Nam, chúng ta đang chung sức trong Hiệp Hội Haikư Thế Giới từ năm 2012 !

Nghiên cứu để tìm hiểu và học hỏi thơ Ban’ya Natsuishi-vị Haijin thượng thặng bậc thầy được tôn vinh là Đại sư kiệt xuất thơ Haikư đương đại này quả thật khó khăn nhưng cũng thật thú vị lắm thay…

alt

1-Paradise of ice / bipedalism / in such a bore

Thiên đường Băng giá/đi lại bằng đôi chân /chán ơi là chán

2-Under the ice / angels’s wings / breed and multiply

Dưới lớp băng / những đôi cánh thiên thần / kết đôi và sinh sôi

3-Gods with long hands and long legs / descend /on the Plateau of Ice

Chư thần chân tay lêu nghêu / giáng trần / trên Cao nguyên Băng giá

4-0ver the ice / a white horse changes into a swan-/evening

Trên mặt băng /chiều hôm, một con ngựa trắng / biến thành thiên nga

5-Dragging / the chains of depression / the capital of ice

Kinh kỳ băng tuyết / kéo lê xiềng xích /của nỗi muộn phiền

6- Stars and men in high speed spin / the capital of Ice

Những vì sao và người đời / xoay như chong chóng / trong thủ đô Băng

7-The capital of Ice / not one crack / repaired

Trong thủ đô Băng / không vết nứt rạn nào / được sửa sang

8- Bỉrdsong in a razoir / the capital of ice

Tiếng chim hót / trong lưỡi dao cạo / giữa Thủ đô Băng

9- On the ice / that flame in limited motion /–his hands and feet ?

Trên lớp tuyết / ngọn lửa kia cháy vừa phải /- chân tay người ấy sao rồi?

10-Mustache of a lonely God / planted / on the Mask of Ice

Ria mép một vị Thần cô độc /cắm / trên Mặt nạ của tuyết băng

11- Square of Ice – a wallet stolen / already becomes water

Công viên Băng tuyết / chiếc va li ai ăn trộm /đã biến thành nước rồi

12 Morning on victory / ice gets / harder and harder

Buổi sáng trên đà chiến thắng / băng đóng / ngày càng dày hơn

13- The bear that ate the papers / stares at / the Stage of Ice

Con gấu đói kia buộc phải ăn cả giấy / chết / ngay tại Sân khấu của Băng

14- Freezing point ? rains cats and dogs / on stupid people

Điểm đóng băng ư ? / mưa như trút / trên lũ người đần độn

15- Despite all / the gold coin is worshiped / in the Kingdom of Ice

Bất chấp tất cả / đồng tiền vàng vẫn được sùng bái / trong Vương quốc Băng

16- Roses of Ice / held out to you / you melt away in a flash

Những đóa hồng Băng / đưa ra ngoài trao cho anh / anh bị tan ngay trong ánh chớp

17- Myself in a previous life / visible for a moment / in the Burning Ice

Bản thân tôi trong kiếp trước / hiện ra chốc lát / trong lớp Băng đang cháy

18-Clock of Ice / íts hands are / deadly acupuncture needles

Đồng hồ băng /đôi kim là những / cây kim châm cứu chết người

19-Diamond dust / on my way walking / the Dog of Ice

Bụi kim cương / trên đường tôi dạo chơi / con Chó của băng

20- God’s piss / drips a bit / on the Ice of God

Thượng đế tè / lênh láng/ ngay trên thiên cung Băng

21-The Prince of Ice / crushed / by Arabic numerals

Hoàng tử Băng tuyết / bị khuất phục / bởi những chữ số Ả rập

22-The emporor / stops on the ice / his backbone a precipice

Hoàng đế / dừng bước trên nền băng / xương sống ngài là bờ vực thẳm

23- “Ping, ping” / cry the genitals / in the Theater of Ice

“Pinh,pinh”/ các cơ quan sinh dục kêu khóc / trong nhà Hát của Băng

24- Feverish / a narcissist dances / in the Ice

Một bông thủy tiên /nhảy múa cuồng nhiệt /trên nền Băng

25- Tears of Ice / trickle down / from the anus of ice

Nước mắt Băng / tuôn dòng / từ hậu môn băng

26- Flame from the bone / music from the bone / on ice

Ngọn lửa bốc từ xương / âm nhạc phát từ xương /ngay trên mặt băng

27- Perfect / quadruple jump / on an unexploded bomb

Tuyệt vời / cú nhảy lộn 4 vòng / ngay trên quả bom chưa nổ

28- Land of Ice /anger for a while / continues to be a cat

Vùng đất băng tuyết / nổi giận chốc lát / lại tiếp tục hiện thân là mèo

29- Climbing/ the Stairs of Ice / scattering salt

Trèo lên / những bậc thang băng / làm tung tóe muối

30- A permanent rainbow is ice / we who vanish / are water

Cầu vồng vĩnh cửu là băng / còn loài người chúng ta đã triệt phá tan tành / là nước

31-On the ice / an encounter / between two geniuses

Trên mặt băng /đã xảy ra va chạm / giữa 2 vị thần linh

32-Joy of Ice / under the feet of / the King of Ice

Niềm vui của băng / ngay dưới chân / Hoàng đế Băng

33- The Minister of Ice / buried alive in the coins of Ice

Bộ trưởng bộ Băng giá / bị chôn sống / giữa đống tiền bằng băng

34- Dinosaur of Ice / its tail / becomes a river

Đuôi / con khủng long Băng / biến thành dòng sông

35- Iceberg of malice / awaiting / a dance on the ship

Tảng băng trôi ma quái / đang chờ sẵn / một điệu vũ trên con tàu

36- Ice and ice/ nullify each other / Hell of Ice

Băng và băng / triệt tiêu nhau / Địa ngục của băng

37- Smash / a headpiece of ice / with a rolling pin

Vụt / một tảng băng to / bằng chiếc chày lăn bột

38- A ghost kidnapped / bound / by a line of ice

Một con ma bị bắt cóc / được trói chặt / bằng sợi băng

39- Textbook of ice / a numerical formula in one of its air bubbles

Sách giáo khoa của Băng / một công thức toàn con số / chứa trong một những bong bóng khí

40- An American of Ice / buried with / American words of Ice

Một công dân Mỹ bằng băng / chôn chung / với những chữ Mỹ cũng bằng băng

41- Until when will it ring ? / the Bell of Ice / in the colony

Đến bao giờ / chuông Băng sẽ kêu vang ? trong khu kiều dân

42- A car of Ice / falls down / the Cliff of Ice

Một xe đầy băng / đổ ập xuống / từ vách núi băng

43- Homeless child / holding hands / over the Light of Ice

Chú bé không nhà / giơ cả 2 tay / trên Ánh sáng băng

44- In the emptiness / of the moon / the Pope frozen with a stoop

Giữa cõi hư không / của mặt trăng / Giáo hoàng bị đóng băng trong tư thế ông gù

45- Theater of Ice / a red finger marks it / with a period

Nhà hát Băng / ngón tay đỏ đánh dấu / bằng một chu kỳ

46- Ice,Ice / if you fall asleep / you will become the Earth ./.

Băng,băng ơi / nếu chú mày mà ngủ /chú sẽ trở thành quả Đất nghe chưa!

Hà Nội ngày 09/5/2018

Đinh Nhật Hạnh (dịch)

Video Tổng Hợp

Mời Quảng Cáo

Lượng truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay352
mod_vvisit_counterHôm qua479
mod_vvisit_counterTất cả171514
Hiện có 114 khách Trực tuyến