Khúc Haiku lạ của Sekitei Hara- Lê Văn Truyền

alt

The hands of a woman exist
to remove the insides of the spring cuttlefish

R. Burch phỏng dịch

Đôi tay người đàn bà

đang bóc nội tạng

con mực mùa Xuân

Lê Văn Truyền dịch

Khi đọc phiến khúc haiku trên đây được R. Buch tuyển chọn trong chuyên khảo “Một trăm bài haiku hay nhất mọi thời đại”, thoạt đầu tôi không hiểu tại sao nó lại được đánh giá cao như vậy. Cho đến khi, trong một buổi chiều chủ nhật rảnh rỗi mới đây, tình cờ được xem một chương trình của kênh Discovery Asia về chủ đề ẩm thực Nhật Bản. Chương trình có nhắc đến món mắm mực “Shiokara”.

Shiokara, một món ăn có mùi rất "lạ" của ẩm thực Nhật Bản, thường được làm từ mực cắt miếng nhỏ và ngâm với chính nội tạng của chúng (là nguồn enzym để lên men) cùng 10% muối và 30% bột gạo. Các nguyên liệu khác làm món này là sốt ớt shichimi, wasabi, rượu gia vị mirin hoặc vỏ quả yuzu bào... để tăng hương vị. Để làm mắm mực shiokara ngon các nguyên liệu trên phải được lên men trong vòng 6 tháng cho đến 3 năm, gần như cách lên men cá để làm nước mắm ở Việt Nam. Vì vậy, ta hiểu tại sao người phụ nữ Nhật Bản trong phiến khúc haiku của Sekitei Hara lại phải chăm chú, cẩn thận bóc nội tạng (dạ dày của con mực, nơi chứa nhiều enzym tiêu hóa protein) để bảo tồn nguồn enzym giúp cho quá trình “ngấu” của thân con mực mùa Xuân, vốn có hàm lượng protein rất cao, để làm nên món mắm mực.

Món mắm đặc trưng này của người Nhật đã có từ hàng ngàn năm trước. Vào thế kỷ XI, khi người Viking (Bắc Cực) ăn món cá mập lên men thì người Nhật lại quen thuộc với mắm mực shiokara như một cách dự trữ thức ăn cho mùa đông. Khi thực phẩm chưa đa dạng, món ăn này có thể cung cấp cho người Nhật protein, các loại vitamin và khoáng chất nhưng lại chứa rất ít calo và chất béo có hại cho sức khỏe.

Với lịch sử đánh bắt hải sản lâu dài của Nhật Bản, món mắm mực shiokara có lẽ là một trong những loại mắm hải sản đầu tiên được tạo ra mà vẫn còn phổ biến và trở thành “đặc sản” ẩm thực Nhật Bản cho đến ngày nay. Tờ Telegraph của Anh khi nhắc đến món shiokara đã phải thốt lên: “Đây là món ăn kỳ lạ nhất thế giới mà ta phải ăn một lần trước khi chết”. Có lẽ vì đây là món ăn “quốc hồn, quốc túy” của Nhật Bản nên nó nhất thiết phải đi vào thơ ca, mà một trong những minh chứng là đã được Sekitei Hara đưa vào phiến khúc haiku nổi tiếng nói trên.

Liệu có haijin Việt Nam nào sáng tác được khúc haiku về món “mắm tôm” của dân tộc chúng ta với hy vọng được tuyển chọn vào 100 hay chí ít 1.000 khúc haiku hay nhất mọi thời đại?


CHÚ THÍCH:

Sekitei HARA (1889 -1951): Sinh trưởng ở Yoshino, có nhiều tác phẩm công bố trên Tạp Chí Haiku “Hototogisu” do Kyoshi Takahama chủ biên. Trong thời đại Taisho, các tác giả Kijo Murakami (1865 ~ 1938), Suiha Watanabe (1882 ~ 1946), Fura Maeda (1884 ~ 1954), Dakotsu Ida (1885 ~ 1962), Sekitei Hara (1889 -1951) ... đã tập hợp thành nhóm “Các nhà thơ Hototogisu Taisho” chủ trương cách tân haiku. (Theo Mushimegane, Histoire du Haiku)

Video Tổng Hợp

Mời Quảng Cáo

Lượng truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay307
mod_vvisit_counterHôm qua771
mod_vvisit_counterTất cả203766
Hiện có 108 khách Trực tuyến