Dị dạng thơ hay sự khác thường- Nguyễn Thánh Ngã

alt

Những bài thơ dị dạng

ngôn ngữ tự kỷ

trầm cảm mùa xuân

( Như Quỳnh de Prelle)

Trong chùm haiku Như Quỳnh de Prelle gởi đăng trên Haiku Việt, tôi đặc biệt chú ý bài thơ này. Bởi nó mang một ý nghĩa khác thường, làm nên bóng dáng thơ ở dạng hiếm gặp.

Dị dạng có nghĩa là khác thường. "Những bài thơ dị dạng" mà tác giả muốn nói đến, là những bài thơ khác thường, khác thường ở chỗ nó không giống ai cả. Có nhiều loại dị dạng, nhưng dị dạng ở đây là dị dạng ngôn từ, làm nên cảm thức thẩm mỹ, nên nó không được coi là bẩm sinh, mà tác giả cố ý phong cho nó một đời sống dị dạng, hòng lạ hóa tứ thơ và có khi nâng ý nghĩa căn bản của từ ngữ hay văn cảnh đang dùng lên một tầng ngữ khác. Đặc biệt, người có tài thơ mới làm được công việc này, dở hay thế nào chưa biết, nhưng phải là người có ý thức đổi mới, mới có thể chắp cánh cho cảm xúc. Cái tài sống trong con chữ ấy, nếu không khéo (mà thường không khéo) lại khiến cho ngôn ngữ trở thành "tự kỷ"...

Tự kỷ tức "tự kỷ ám thị", có nghĩa tự che mắt mình, là một thuật ngữ đề cập đến sự tự kích thích. Ở đây là kích thích sáng tạo, thăng hoa câu chữ, một công việc của người làm thơ. Vì thế mà người xưa thường gắn bầu rượu túi thơ với nhau, để chỉ sự kích thích và thăng hoa này.

Tuy nhiên, với thủ pháp tương phản, câu thứ ba "trầm cảm mùa xuân" là câu thơ "dị dạng hay". Hay, vì chính nó đóng vai trò quyết định trong lập luận mà nhà thơ nói tới. Đó là từ dị dạng đi tới tự kỷ đã bị phủ nhận bởi tính triết lý "trầm cảm". Chúng ta biết trầm cảm chính là stress, nói theo y học là hội chứng rối loạn tâm trạng. Nói có vẻ văn chương một chút là "rối loạn cảm xúc", dẫn đến nổi loạn ngôn từ! Mùa xuân trầm cảm là mùa xuân buồn bã, không còn gì hứng thú trong khi muôn hoa đua nở, đất trời giao hòa, cỏ cây tràn trề sức sống mãnh liệt, thì trầm cảm sẽ khiến cho nó héo khô...

Quả thật, bài haiku không đơn giản, không dễ hiểu. Nhưng đó lại chính là tài hoa của tác giả, gây ra bầu khí quyển trầm cảm để rồi phản biện lại nó. Thông điệp đưa ra là cách dung hòa giữa hiện thực và khác thường, đừng rơi vào thái quá, nhưng cũng đừng mặt phẳng quá, thơ sẽ tẻ nhạt.

Bao giờ cũng vậy, thơ đi con đường trung đạo sẽ sống vượt thời gian bởi tính dị dạng tích cực của nó.

Như Quỳnh de Prelle là nhà thơ trẻ, từ thơ tự do đến haiku cũng đều có dấu ấn "dị dạng", nhưng chưa hề trầm cảm!

Điều đó đủ chứng tỏ tác giả là khách tài hoa khác người rồi...

Đà Lạt tháng 3/2019

N.T.N

Video Tổng Hợp

Lượng truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay1599
mod_vvisit_counterHôm qua1377
mod_vvisit_counterTất cả2275371
Hiện có 59 khách Trực tuyến

Quảng Cáo